Ths.BS Đinh Thị Phương Thủy - Mắt Đông Đô

Vừa rồi tôi có vài ngày công tác ở Bắc Kinh để tham quan và trao đổi chuyên môn tại một số bệnh viện mắt.
Điều tôi quan tâm nhiều trong chuyến đi này không chỉ là công nghệ hay máy móc mới, mà là cách họ vận hành cả một hệ thống điều trị rất đồng bộ — từ thăm khám, theo dõi đến chăm sóc bệnh nhân sau điều trị.
Khi số lượng bệnh nhân mỗi ngày rất lớn, mọi quy trình đều phải đủ rõ ràng và chặt chẽ để hệ thống có thể hoạt động ổn định.
Tôi nghĩ, trong y khoa, đôi khi sự khác biệt không nằm ở những điều quá lớn, mà đến từ việc làm tốt từng chi tiết nhỏ mỗi ngày.

👁️ LỆCH KHÚC XẠ HAI MẮT (Anisometropia)
▶️ Định nghĩa
Lệch khúc xạ hai mắt là tình trạng sự khúc xạ giữa hai mắt không đều nhau, dẫn đến chênh lệch số kính (độ khúc xạ) giữa hai mắt.
Đây là một rối loạn quan trọng trong nhãn khoa, có thể ảnh hưởng đến chức năng thị giác hai mắt.
🔹 PHÂN LOẠI
1. Lệch khúc xạ cận thị
Một mắt cận thị nặng hơn mắt còn lại
2. Lệch khúc xạ viễn thị
Một mắt viễn thị nhiều hơn mắt còn lại
3. Lệch khúc xạ hỗn hợp
Một mắt cận thị, mắt còn lại viễn thị
⚠️ NGUYÊN NHÂN
➣ Bẩm sinh (congenital)
➣ Sự phát triển không đồng đều của hai nhãn cầu
➣ Sau phẫu thuật (Ví dụ: sau phẫu thuật đục thủy tinh thể một mắt)
➣ Chấn thương mắt làm thay đổi tình trạng khúc xạ
🔍 TRIỆU CHỨNG
➣ Nhìn mờ hoặc nhìn đôi
➣ Mỏi mắt (asthenopia)
➣ Đau đầu
➣ Giảm khả năng nhìn lập thể (đánh giá chiều sâu)
➣ Ở trẻ em: Nguy cơ cao dẫn đến nhược thị nếu không được phát hiện và điều trị sớm
🧪 CHẨN ĐOÁN
➣ Khám khúc xạ (refraction test)
➣ Chênh lệch > 1 đi-ốp (D): có ý nghĩa lâm sàng
➣ Chênh lệch > 3 đi-ốp (D): thường gây ảnh hưởng rõ rệt đến thị giác hai mắt
💡ĐIỀU TRỊ
➣ Kính gọng
➣ Hiệu quả khi mức chênh lệch nhỏ
➣ Có thể gây lệch kích thước hình ảnh hai mắt
➣ Kính áp tròng (Contact lenses)
➣ Lựa chọn ưu tiên trong nhiều trường hợp
➣ Giúp giảm sự khác biệt kích thước hình ảnh
➣ Phẫu thuật khúc xạ (LASIK / PRK)
➣ Áp dụng cho các trường hợp đủ điều kiện
➣ Đặt thủy tinh thể nội nhãn (Intraocular Lens – IOL)
➣ Chỉ định trong một số nguyên nhân cụ thể (ví dụ sau phẫu thuật đục thủy tinh thể)
📌 LƯU Ý LÂM SÀNG
➣ Lệch khúc xạ hai mắt nếu không được phát hiện sớm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, có thể dẫn đến:
- Ức chế thị giác một mắt
- Nhược thị không hồi phục
👉 Vì vậy, khám mắt định kỳ và đo khúc xạ chính xác đóng vai trò then chốt trong phát hiện và can thiệp kịp thời.
📞 Liên hệ tư vấn: 093296.6565

👁️ LÃO THỊ (Presbyopia)
▶️ Định nghĩa
Lão thị là tình trạng suy giảm khả năng điều tiết của mắt theo tuổi, khiến mắt khó tập trung vào các vật ở gần.
Tình trạng này thường bắt đầu xuất hiện rõ rệt sau 40 tuổi và tiến triển dần theo thời gian.
▶️ Nguyên nhân
Thể thủy tinh mất dần tính đàn hồi theo tuổi
Làm giảm khả năng thay đổi hình dạng để hội tụ ánh sáng.
Cơ thể mi suy yếu
Giảm hiệu quả trong việc điều chỉnh độ cong của thể thủy tinh.
➝ Hệ quả:
Suy giảm khả năng điều tiết (accommodation)
Mắt không thể lấy nét rõ ở khoảng cách gần
▶️ Triệu chứng
Khó đọc chữ nhỏ, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng yếu
Phải đưa sách/điện thoại ra xa hơn để nhìn rõ
(thường gọi là “hội chứng cánh tay dài”)
Mỏi mắt, nhức đầu sau khi làm việc gần (đọc sách, dùng điện thoại)
Nhìn mờ ở khoảng cách đọc thông thường
▶️ Yếu tố nguy cơ
Tuổi tác (thường gặp sau 40 tuổi)
Tiền sử gia đình có lão thị sớm
Bệnh lý toàn thân
Ví dụ: đái tháo đường
▶️ Phương pháp điều trị
1. Kính đọc sách
Giải pháp đơn giản và phổ biến nhất cho nhìn gần
2. Kính hai tròng hoặc kính đa tròng (progressive)
Phù hợp với người đã có tật khúc xạ nhìn xa
3. Kính áp tròng
Loại đa tiêu (multifocal) hoặc monovision
4. Phẫu thuật
Thay thể thủy tinh khúc xạ (Refractive Lens Exchange – RLE)
LASIK điều trị lão thị (PresbyLASIK)
Cấy inlay giác mạc
▶️ Kết luận
Lão thị là một quá trình sinh lý tự nhiên của mắt theo tuổi, không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và lựa chọn phương pháp điều chỉnh phù hợp sẽ giúp duy trì chất lượng thị giác và sinh hoạt hàng ngày.
📞 Liên hệ tư vấn: 093296.6565

Sáng hôm nay, tôi đã có dịp gặp gỡ và trao đổi cùng bà Jessica Yu – chuyên gia nhãn khoa đến từ Tập đoàn Carl Zeiss Meditec, hiện đang giữ vai trò Trưởng bộ phận Ứng dụng Laser khúc xạ khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Đây là một buổi gặp gỡ đầy thú vị và quý báu để 2 bên cùng chia sẻ những góc nhìn về định hướng mới trong việc ứng dụng công nghệ nhãn khoa hiện đại tại Việt Nam. Với định hướng tiên phong công nghệ nhãn khoa, tôi cùng đội ngũ Mắt Đông Đô đang cố gắng hoàn thiện chất lượng dịch vụ và đưa các tiêu chuẩn điều trị quốc tế đến gần hơn với người bệnh trong nước.

👁️ TẬT KHÚC XẠ: CẬN THỊ & VIỄN THỊ
(Phân tích dưới góc nhìn chuyên khoa nhãn khoa)
🔹 CẬN THỊ (Myopia)
▶️ Định nghĩa
Cận thị là tình trạng mắt nhìn rõ ở gần nhưng nhìn mờ ở xa.
Hình ảnh của vật ở xa không hội tụ đúng trên võng mạc, dẫn đến giảm thị lực khi nhìn xa.
▶️ Nguyên nhân
Chiều dài trục nhãn cầu tăng (nhãn cầu dài hơn bình thường)
Hoặc giác mạc có độ cong quá lớn
→ Khiến tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc.
▶️ Triệu chứng
Nhìn mờ khi quan sát vật ở xa (biển báo giao thông, bảng lớp học…)
Mỏi mắt khi phải nhìn xa trong thời gian dài
Nheo mắt để nhìn rõ hơn (do tăng độ sâu trường ảnh tạm thời)
▶️ Phương pháp điều chỉnh
Kính gọng/kính áp tròng phân kỳ (kính cầu âm, kính “minus”)
Phẫu thuật khúc xạ (ví dụ: LASIK)
🔹 VIỄN THỊ (Hyperopia)
▶️ Định nghĩa
Viễn thị là tình trạng mắt nhìn xa rõ hơn nhìn gần
Trong trường hợp nặng, cả nhìn xa và gần đều có thể mờ
▶️ Nguyên nhân
Chiều dài trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường
Hoặc giác mạc quá phẳng (độ cong thấp)
→ Khiến tia sáng hội tụ phía sau võng mạc
▶️ Triệu chứng
Khó nhìn rõ các vật ở gần (đọc sách, sử dụng điện thoại…)
Mỏi mắt, đau đầu, đặc biệt khi làm việc nhìn gần kéo dài
Trường hợp nặng: giảm thị lực ở mọi khoảng cách
▶️ Phương pháp điều chỉnh
Kính gọng/kính áp tròng hội tụ (kính cầu dương, kính “plus”)
Phẫu thuật khúc xạ (ví dụ: LASIK)
Việc chẩn đoán và kê đơn kính cần được thực hiện thông qua khám khúc xạ đầy đủ bởi bác sĩ nhãn khoa, bao gồm đo khúc xạ khách quan, chủ quan và đánh giá chức năng thị giác hai mắt.
Phát hiện sớm và chỉnh kính đúng giúp ngăn ngừa nhược thị và rối loạn thị giác hai mắt, đặc biệt ở trẻ em.
📞 Liên hệ tư vấn: 093296.6565

Làm nghề y… đôi khi món quà quý giá nhất không phải là những thành tựu lớn lao, mà chỉ đơn giản là một nhành hoa nhỏ, hay tấm thiệp viết tay đầy chân thành.
Hạnh phúc của người bác sĩ… là khi nhìn thấy bệnh nhân của mình dần tìm lại ánh sáng, tìm lại những điều tưởng chừng đã mờ xa trong cuộc sống.
Xin cảm ơn gia đình đã tin tưởng và gửi gắm. Chính những tình cảm giản dị ấy là động lực để chúng tôi tiếp tục hành trình chăm sóc và gìn giữ “cửa sổ tâm hồn” cho mỗi người

Có một dấu mốc tôi vẫn nhớ khá rõ, là thời điểm Mắt Đông Đô thực hiện ca SmartSight thứ 1.000.
Thật ra lúc đó mọi thứ diễn ra khá bình thường, không có gì khác so với các ca trước.
Chỉ đến khi nhìn lại, tôi mới nhận ra chặng đường mình đã đi qua không ngắn.
Từ những ca đầu tiên còn nhiều băn khoăn, đến khi mọi thứ dần ổn định và thành quy trình rõ ràng.
Với tôi, những con số chỉ có ý nghĩa khi nó phản ánh được một quá trình làm việc đều đặn và nghiêm túc như vậy.

🛑 CÓ CẦN ĐEO KÍNH SAU KHI THAY THỦY TINH THỂ KHÔNG?
Đục thủy tinh thể là một bệnh lý về mắt phổ biến, thường xảy ra do lão hóa. Tình trạng đục thuỷ tinh thể gây giảm thị lực của người bệnh. Phẫu thuật giúp loại bỏ hoàn toàn thủy tinh thể bị đục và thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo, đây là giải pháp tối ưu cho căn bệnh này.
Thuỷ tinh thể nhân tạo là một thấu kính nội nhãn đặt vào trong mắt bệnh nhân để thay thế cho thuỷ tinh thể đục. Tuỳ theo loại thấu kính nôị nhãn (IOL) đơn tiêu hay đa tiêu sẽ quyết định có cần đeo kính sau phẫu thuật hay không.
Đối với thủy tinh thể đơn tiêu, sẽ cho người bệnh tầm nhìn xa tốt, tuy nhiên trong các hoạt động nhìn gần như: đọc sách báo, xem điện thoại, tivi, người bệnh vẫn cần sử dụng kính hỗ trợ.
Thủy tinh thể đa tiêu giúp cải thiện tầm nhìn ở nhiều khoảng cách khác nhau từ xa đến trung và gần. Điều này giúp người bệnh sau khi hồi phục không cần đeo kính trong hầu hết các hoạt động thường ngày.

Đợt làm việc cùng TS. Kishore Raj Pradhan diễn ra khá nhanh, chỉ trong vài ngày.
Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong phòng mổ, đi qua từng ca SmartSight với nhịp độ khá liên tục. Không có nhiều thời gian để nói dài, chủ yếu là quan sát, trao đổi ngắn và xử lý ngay trên từng tình huống cụ thể.
Sau những buổi như vậy, điều còn lại không phải là một điều gì quá đặc biệt, mà là cảm giác công việc của mình được nhìn lại theo một cách rõ ràng hơn.