Studio Senso di Vita
Megosztás
We connect people, places, and stories through the timeless language of labyrinths.
We create and keep labyrinths alive as ancient symbols, meditative spaces, and pathways for inner discovery.
21/07/2026
🇬🇧 For the English version, please scroll down! ⬇️🇬🇧
🇮🇹 Per la versione in italiano, scorri più in basso! ⬇️🇮🇹
🇬🇷 Για την ελληνική έκδοση, παρακαλώ μετακινηθείτε πιο κάτω! ⬇️🇬🇷
⸻
🇭🇺 MAGYAR VÁLTOZAT
Tudtátok, hogy a világhírű Phaisztoszi korongot egy olasz régész fedezte fel? 🇮🇹🌀🏺
🌀🏛️ Több mint egy évszázad Phaisztosz nyomában – az olasz régészek története Krétán 🇮🇹🇬🇷
Phaisztoszban járva egy különös tábla hívta fel magára a figyelmünket:
SCUOLA ARCHEOLOGICA ITALIANA DI ATENE – 1909 – Missione di Festos
Magyarul: Athéni Olasz Régészeti Iskola – Phaisztoszi Misszió.
Első pillantásra talán csak egy újabb intézményi feliratnak tűnik egy régészeti területen. Mögötte azonban több mint egy évszázados olasz régészeti jelenlét és kutatástörténet húzódik. 🇮🇹🏺
A Scuola Archeologica Italiana di Atene, röviden SAIA, nem hagyományos értelemben vett iskola, hanem olasz tudományos és régészeti intézet, amelynek feladatai közé tartozik a görögországi olasz régészeti kutatások, ásatások és tudományos missziók szervezése, valamint régészek és kutatók képzése.
Az intézményt 1909-ben alapították Athénban, Phaisztosz pedig történetileg az olasz régészet egyik legfontosabb görögországi kutatási területévé vált.
De az olasz régészet krétai története valójában még ennél is korábban kezdődött.
Az egyik meghatározó személyiség Federico Halbherr (1857–1930) olasz régész és epigráfus volt, aki már 1884-ben Krétára érkezett. Domenico Comparetti tanítványaként kezdte meg kutatásait a szigeten, és nevéhez kapcsolódik többek között az ókori világ egyik legjelentősebb jogtörténeti emlékének, a híres gortynai törvénykódexnek a felfedezése és kutatása is.
A 19. század végére az olasz régészek krétai tevékenysége már olyan jelentőssé vált, hogy létrejött az Olasz Régészeti Misszió Krétán.
Ebből a tudományos hagyományból nőtt ki azután az 1909-ben hivatalosan megalapított Athéni Olasz Régészeti Iskola.
Ezért szerepel olyan hangsúlyosan az 1909-es évszám a Phaisztoszi Misszió tábláján.
És itt kapcsolódik össze ez a történet egy olyan névvel, amely az előző bejegyzésünkben már előkerült:
Luigi Pernier.
Ugyanaz az olasz régész, aki 1908-ban Phaisztoszban felfedezte a világhírű Phaisztoszi korongot, az egy évvel később, 1909-ben létrehozott Athéni Olasz Régészeti Iskola első igazgatója lett. 🌀🏺
Pernier azonban nem véletlenül dolgozott ezen a helyen.
A Phaisztoszban folyó szisztematikus olasz régészeti ásatások már 1900-ban megkezdődtek, Federico Halbherr kezdeményezésére, Luigi Pernier vezetésével.
Erre a több mint százéves történetre emlékeztet egy másik, Phaisztoszban található felirat is:
1900–2000
A Federico Halbherr
da cento anni
nume tutelare
di Festos
A felirat értelme körülbelül:
„Federico Halbherrnek, Phaisztosz száz éve oltalmazó szellemének.”
A 1900–2000 dátum tehát nem Halbherr életének időszakát jelöli, hanem a Phaisztoszban folyó olasz régészeti kutatások százéves jubileumára utal. 🏛️
Száz év kutatás.
Száz év ásatás.
Száz év annak érdekében, hogy egy több ezer éve eltűnt civilizáció történetéből egyre többet érthessünk meg.
De az olasz régészek története természetesen nem ért véget Halbherrrel és Pernier-vel.
A Phaisztoszi Misszió mellett egy másik emlékművön ez olvasható:
CRETOLATRA
SCAVATORE DI FESTOS
E HAGHIA TRIADA
VINCENZO LA ROSA
1941–2014
Vagyis:
Vincenzo La Rosa – Kréta tisztelője, Phaisztosz és Hagia Triada ásatója.
A „cretolatra” különösen szép olasz kifejezés: lényegében Kréta rajongóját, Kréta szerelmesét, Kréta tisztelőjét jelenti. ❤️🇬🇷
Vincenzo La Rosa (1941–2014) olasz régész tudományos pályája szorosan összefonódott Phaisztosszal és a közeli Hagia Triadával.
1965-ben került a Messzara vidékére Doro Levi mellett, később pedig több krétai régészeti kutatást és ásatást vezetett. Különösen jelentős munkát végzett Phaisztoszban és Hagia Triadában, ahol 1977-től hosszú időn keresztül vezette az újabb kutatásokat.
Munkássága jelentősen hozzájárult ahhoz, hogy ma többet tudjunk e két, a minószi civilizáció megértéséhez nélkülözhetetlen régészeti központról.
Így lassan összeáll egy több mint egy évszázadon átívelő történet:
Federico Halbherr → Luigi Pernier → az 1900-ban meginduló phaisztoszi ásatások → a Phaisztoszi korong 1908-as felfedezése → az Athéni Olasz Régészeti Iskola megalapítása 1909-ben → az olasz kutatások folytatása Phaisztoszban és Hagia Triadában → Doro Levi → Vincenzo La Rosa → a ma is működő olasz régészeti misszió.
🏺🇮🇹🇬🇷
És talán ettől válik igazán érdekessé az a bizonyos első pillantásra egyszerű tábla.
Luigi Pernier ugyanis nem egyszerűen „egy olasz régész” volt, aki történetesen Phaisztoszban megtalálta a korongot.
Federico Halbherr köréhez tartozott, a Phaisztoszban dolgozó olasz régészeti misszió egyik meghatározó alakja volt, majd az 1909-ben megalapított Athéni Olasz Régészeti Iskola első igazgatója lett.
A Phaisztoszi korong felfedezése tehát egy sokkal nagyobb történet része.
Egy olyan tudományos történeté, amely több mint 120 éve folyamatosan összeköti Olaszországot, Görögországot és Krétát, és amelynek köszönhetően ma sokkal többet tudhatunk Phaisztoszról, Hagia Triadáról és arról a különleges minószi világról, amelynek nyomait mi is keressük Krétán. 🌀🏛️🇮🇹🇬🇷
És persze a Phaisztoszi korong időközben Kréta egyik legismertebb jelképévé is vált. 🌀
Kréta-szerte szinte minden ajándékboltban találkozhatunk vele: emléktárgyakon, ékszereken, dísztárgyakon és különféle ruházati termékeken újra és újra visszaköszön a több mint háromezer éves korong különleges spirális mintázata.
És ezúttal mi sem hagyhattuk ki, hogy hozzunk magunkkal néhányat ezekből. 😄🌀👕🇬🇷
⸻
🇬🇧 ENGLISH VERSION
Did you know that the world-famous Phaistos Disc was discovered by an Italian archaeologist? 🇮🇹🌀🏺
🌀🏛️ More Than a Century in the Footsteps of Phaistos – The Story of Italian Archaeologists in Crete 🇮🇹🇬🇷
While visiting Phaistos, a particular sign caught our attention:
SCUOLA ARCHEOLOGICA ITALIANA DI ATENE – 1909 – Missione di Festos
In English: Italian Archaeological School at Athens – Phaistos Mission.
At first glance, it may seem like just another institutional sign at an archaeological site. Behind it, however, lies more than a century of Italian archaeological presence and research. 🇮🇹🏺
The Scuola Archeologica Italiana di Atene, or SAIA, is not a school in the conventional sense, but an Italian scientific and archaeological institute whose responsibilities include organising Italian archaeological research, excavations and scientific missions in Greece, as well as training archaeologists and researchers.
The institution was founded in Athens in 1909, and Phaistos historically became one of the most important areas of Italian archaeological research in Greece.
But the story of Italian archaeology in Crete actually began even earlier.
One of its key figures was Federico Halbherr (1857–1930), an Italian archaeologist and epigraphist who arrived in Crete as early as 1884. A student of Domenico Comparetti, he began his research on the island and was closely associated, among other achievements, with the discovery and study of one of the ancient world’s most important monuments of legal history: the famous Law Code of Gortyn.
By the end of the 19th century, the activities of Italian archaeologists in Crete had become so significant that the Italian Archaeological Mission in Crete was established.
It was from this scientific tradition that the Italian Archaeological School at Athens was officially founded in 1909.
This is why the year 1909 appears so prominently on the sign of the Phaistos Mission.
And this is where the story connects with a name that already appeared in our previous post:
Luigi Pernier.
The very same Italian archaeologist who discovered the world-famous Phaistos Disc at Phaistos in 1908 became the first director of the Italian Archaeological School at Athens when it was established one year later, in 1909. 🌀🏺
Pernier, however, was not working at this site by chance.
Systematic Italian archaeological excavations at Phaistos had already begun in 1900, initiated by Federico Halbherr and directed by Luigi Pernier.
Another inscription at Phaistos commemorates this history of more than a century:
1900–2000
A Federico Halbherr
da cento anni
nume tutelare
di Festos
Its meaning can be rendered approximately as:
“To Federico Halbherr, for a hundred years the guardian spirit of Phaistos.”
The dates 1900–2000 therefore do not refer to Halbherr’s lifetime, but to the centenary of Italian archaeological research at Phaistos. 🏛️
One hundred years of research.
One hundred years of excavation.
One hundred years devoted to understanding more and more of the story of a civilisation that disappeared thousands of years ago.
But the story of Italian archaeologists did not, of course, end with Halbherr and Pernier.
Beside the Phaistos Mission, another monument bears the inscription:
CRETOLATRA
SCAVATORE DI FESTOS
E HAGHIA TRIADA
VINCENZO LA ROSA
1941–2014
In other words:
Vincenzo La Rosa – Devotee of Crete, excavator of Phaistos and Hagia Triada.
“Cretolatra” is a particularly beautiful Italian expression: essentially, it describes someone who deeply admires, loves and is devoted to Crete. ❤️🇬🇷
The academic career of Italian archaeologist Vincenzo La Rosa (1941–2014) was closely intertwined with Phaistos and nearby Hagia Triada.
He came to the Messara region in 1965 to work alongside Doro Levi and later directed several archaeological research projects and excavations in Crete. His work at Phaistos and Hagia Triada was particularly significant, and from 1977 onward he directed renewed investigations there for many years.
His work contributed substantially to what we know today about these two archaeological centres, both indispensable to our understanding of Minoan civilisation.
And so, gradually, a story spanning more than a century comes together:
Federico Halbherr → Luigi Pernier → the beginning of excavations at Phaistos in 1900 → the discovery of the Phaistos Disc in 1908 → the foundation of the Italian Archaeological School at Athens in 1909 → the continuation of Italian research at Phaistos and Hagia Triada → Doro Levi → Vincenzo La Rosa → the Italian archaeological mission that continues its work today.
🏺🇮🇹🇬🇷
And perhaps this is what makes that seemingly simple sign so fascinating.
Luigi Pernier was not simply “an Italian archaeologist” who happened to find the disc at Phaistos.
He belonged to Federico Halbherr’s scholarly circle, became one of the key figures of the Italian archaeological mission working at Phaistos, and later served as the first director of the Italian Archaeological School at Athens, founded in 1909.
The discovery of the Phaistos Disc is therefore part of a much larger story.
It is part of a scientific story that has continuously connected Italy, Greece and Crete for more than 120 years, and thanks to which we now know far more about Phaistos, Hagia Triada and the extraordinary Minoan world whose traces we, too, are searching for in Crete. 🌀🏛️🇮🇹🇬🇷
And, of course, over time the Phaistos Disc itself has also become one of the best-known symbols of Crete. 🌀
Almost everywhere on the island, we encounter it in souvenir shops: on keepsakes, jewellery, decorative objects and various items of clothing, the distinctive spiral design of this more-than-three-thousand-year-old disc appears again and again.
And this time, we couldn’t resist bringing a few of them home with us either. 😄🌀👕🇬🇷
⸻
🇮🇹 VERSIONE ITALIANA
Sapevate che il celebre Disco di Festo fu scoperto da un archeologo italiano? 🇮🇹🌀🏺
🌀🏛️ Oltre un secolo sulle tracce di Festo – La storia degli archeologi italiani a Creta 🇮🇹🇬🇷
Durante la nostra visita a Festo, una targa particolare ha attirato la nostra attenzione:
SCUOLA ARCHEOLOGICA ITALIANA DI ATENE – 1909 – Missione di Festos
A prima vista potrebbe sembrare semplicemente un’altra targa istituzionale all’interno di un’area archeologica. Dietro quelle parole, però, si nascondono oltre un secolo di presenza archeologica italiana e una straordinaria storia di ricerca. 🇮🇹🏺
La Scuola Archeologica Italiana di Atene, abbreviata SAIA, non è una scuola nel senso tradizionale del termine, ma un istituto scientifico e archeologico italiano che, tra le sue attività, organizza ricerche archeologiche, scavi e missioni scientifiche italiane in Grecia e contribuisce alla formazione di archeologi e ricercatori.
L’istituzione fu fondata ad Atene nel 1909 e Festo divenne storicamente uno dei più importanti luoghi della ricerca archeologica italiana in Grecia.
Ma la storia dell’archeologia italiana a Creta era in realtà iniziata ancora prima.
Una delle sue figure fondamentali fu Federico Halbherr (1857–1930), archeologo ed epigrafista italiano che arrivò a Creta già nel 1884. Allievo di Domenico Comparetti, iniziò le sue ricerche sull’isola e il suo nome è legato, tra l’altro, alla scoperta e allo studio di uno dei più importanti documenti della storia giuridica del mondo antico: il celebre Codice di Gortina.
Alla fine del XIX secolo, l’attività degli archeologi italiani a Creta aveva assunto un’importanza tale da portare alla nascita della Missione Archeologica Italiana a Creta.
Da questa tradizione scientifica nacque poi la Scuola Archeologica Italiana di Atene, ufficialmente fondata nel 1909.
È per questo che l’anno 1909 compare con tanto rilievo sulla targa della Missione di Festos.
Ed è qui che questa storia si intreccia con un nome già apparso nel nostro precedente post:
Luigi Pernier.
Lo stesso archeologo italiano che nel 1908 scoprì a Festo il celebre Disco di Festo divenne, appena un anno dopo, nel 1909, il primo direttore della neonata Scuola Archeologica Italiana di Atene. 🌀🏺
Pernier, tuttavia, non si trovava a lavorare in questo luogo per caso.
Gli scavi archeologici italiani sistematici a Festo erano infatti iniziati già nel 1900, per iniziativa di Federico Halbherr e sotto la direzione di Luigi Pernier.
A questa storia lunga più di un secolo rimanda anche un’altra iscrizione presente a Festo:
1900–2000
A Federico Halbherr
da cento anni
nume tutelare
di Festos
Il significato dell’iscrizione è, approssimativamente:
“A Federico Halbherr, da cento anni nume tutelare di Festo.”
Le date 1900–2000 non indicano quindi gli anni della vita di Halbherr, ma il centenario delle ricerche archeologiche italiane a Festo. 🏛️
Cento anni di ricerca.
Cento anni di scavi.
Cento anni dedicati a comprendere sempre di più la storia di una civiltà scomparsa migliaia di anni fa.
Ma naturalmente la storia degli archeologi italiani non si concluse con Halbherr e Pernier.
Accanto alla Missione di Festos, su un altro monumento si legge:
CRETOLATRA
SCAVATORE DI FESTOS
E HAGHIA TRIADA
VINCENZO LA ROSA
1941–2014
Ovvero:
Vincenzo La Rosa – Cretolatra, scavatore di Festo e Haghia Triada.
“Cretolatra” è un’espressione italiana particolarmente bella: indica, in sostanza, una persona profondamente innamorata di Creta, un suo ammiratore e devoto. ❤️🇬🇷
La carriera scientifica dell’archeologo italiano Vincenzo La Rosa (1941–2014) fu strettamente legata a Festo e alla vicina Haghia Triada.
Arrivò nella regione della Messara nel 1965 al fianco di Doro Levi e, negli anni successivi, diresse diverse ricerche e campagne di scavo archeologico a Creta. Particolarmente importante fu il suo lavoro a Festo e Haghia Triada, dove dal 1977 diresse per molti anni nuove ricerche.
Il suo lavoro contribuì in maniera significativa ad ampliare le nostre conoscenze su questi due centri archeologici, fondamentali per comprendere la civiltà minoica.
E così, poco alla volta, prende forma una storia che attraversa più di un secolo:
Federico Halbherr → Luigi Pernier → l’inizio degli scavi di Festo nel 1900 → la scoperta del Disco di Festo nel 1908 → la fondazione della Scuola Archeologica Italiana di Atene nel 1909 → la prosecuzione delle ricerche italiane a Festo e Haghia Triada → Doro Levi → Vincenzo La Rosa → la missione archeologica italiana ancora oggi attiva.
🏺🇮🇹🇬🇷
Ed è forse proprio questo a rendere così interessante quella targa che, a prima vista, potrebbe sembrare tanto semplice.
Luigi Pernier, infatti, non era semplicemente “un archeologo italiano” che per caso trovò il disco a Festo.
Faceva parte dell’ambiente scientifico di Federico Halbherr, fu una delle figure fondamentali della missione archeologica italiana attiva a Festo e divenne poi il primo direttore della Scuola Archeologica Italiana di Atene, fondata nel 1909.
La scoperta del Disco di Festo è dunque parte di una storia molto più grande.
Una storia scientifica che da oltre 120 anni unisce ininterrottamente Italia, Grecia e Creta e grazie alla quale oggi possiamo conoscere molto di più su Festo, Haghia Triada e su quello straordinario mondo minoico di cui anche noi stiamo cercando le tracce a Creta. 🌀🏛️🇮🇹🇬🇷
E naturalmente, nel frattempo, il Disco di Festo è diventato anche uno dei simboli più conosciuti di Creta. 🌀
In quasi tutti i negozi di souvenir dell’isola possiamo ritrovarlo: su souvenir, gioielli, oggetti decorativi e diversi capi di abbigliamento ricompare continuamente l’inconfondibile motivo a spirale di questo disco antico di oltre tremila anni.
E questa volta nemmeno noi abbiamo resistito alla tentazione di portarne qualcuno con noi. 😄🌀👕🇬🇷
⸻
🇬🇷 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γνωρίζατε ότι ο παγκοσμίως γνωστός Δίσκος της Φαιστού ανακαλύφθηκε από έναν Ιταλό αρχαιολόγο; 🇮🇹🌀🏺
🌀🏛️ Περισσότερο από ένας αιώνας στα ίχνη της Φαιστού – Η ιστορία των Ιταλών αρχαιολόγων στην Κρήτη 🇮🇹🇬🇷
Κατά την επίσκεψή μας στη Φαιστό, μια ιδιαίτερη πινακίδα τράβηξε την προσοχή μας:
SCUOLA ARCHEOLOGICA ITALIANA DI ATENE – 1909 – Missione di Festos
Δηλαδή: Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών – Αποστολή της Φαιστού.
Με την πρώτη ματιά ίσως μοιάζει απλώς με ακόμη μία θεσμική επιγραφή σε έναν αρχαιολογικό χώρο. Πίσω της, όμως, κρύβονται περισσότερο από ένας αιώνας ιταλικής αρχαιολογικής παρουσίας και μια μακρά ιστορία επιστημονικής έρευνας. 🇮🇹🏺
Η Scuola Archeologica Italiana di Atene, γνωστή ως SAIA, δεν είναι σχολή με τη συνηθισμένη έννοια του όρου, αλλά ένα ιταλικό επιστημονικό και αρχαιολογικό ίδρυμα, στις αρμοδιότητες του οποίου περιλαμβάνονται η οργάνωση ιταλικών αρχαιολογικών ερευνών, ανασκαφών και επιστημονικών αποστολών στην Ελλάδα, καθώς και η εκπαίδευση αρχαιολόγων και ερευνητών.
Το ίδρυμα ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1909 και η Φαιστός εξελίχθηκε ιστορικά σε έναν από τους σημαντικότερους χώρους της ιταλικής αρχαιολογικής έρευνας στην Ελλάδα.
Όμως η ιστορία της ιταλικής αρχαιολογίας στην Κρήτη είχε στην πραγματικότητα ξεκινήσει ακόμη νωρίτερα.
Μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητές της ήταν ο Ιταλός αρχαιολόγος και επιγραφολόγος Federico Halbherr (1857–1930), ο οποίος έφτασε στην Κρήτη ήδη από το 1884. Ως μαθητής του Domenico Comparetti ξεκίνησε τις έρευνές του στο νησί και το όνομά του συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την ανακάλυψη και τη μελέτη ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της νομικής ιστορίας του αρχαίου κόσμου: του περίφημου Κώδικα της Γόρτυνας.
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, η δραστηριότητα των Ιταλών αρχαιολόγων στην Κρήτη είχε αποκτήσει τέτοια σημασία, ώστε δημιουργήθηκε η Ιταλική Αρχαιολογική Αποστολή στην Κρήτη.
Από αυτή την επιστημονική παράδοση γεννήθηκε αργότερα η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, η οποία ιδρύθηκε επίσημα το 1909.
Γι’ αυτό και η χρονολογία 1909 εμφανίζεται τόσο έντονα στην πινακίδα της Αποστολής της Φαιστού.
Και εδώ αυτή η ιστορία συνδέεται με ένα όνομα που εμφανίστηκε ήδη στην προηγούμενη ανάρτησή μας:
Luigi Pernier.
Ο ίδιος Ιταλός αρχαιολόγος που το 1908 ανακάλυψε στη Φαιστό τον παγκοσμίως γνωστό Δίσκο της Φαιστού έγινε, μόλις έναν χρόνο αργότερα, το 1909, ο πρώτος διευθυντής της νεοσύστατης Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών. 🌀🏺
Ο Pernier, ωστόσο, δεν εργαζόταν σε αυτόν τον χώρο τυχαία.
Οι συστηματικές ιταλικές αρχαιολογικές ανασκαφές στη Φαιστό είχαν ήδη ξεκινήσει το 1900, με πρωτοβουλία του Federico Halbherr και υπό τη διεύθυνση του Luigi Pernier.
Αυτή την ιστορία, που ξεπερνά πλέον τον έναν αιώνα, θυμίζει και μια άλλη επιγραφή στη Φαιστό:
1900–2000
A Federico Halbherr
da cento anni
nume tutelare
di Festos
Το νόημα της επιγραφής αποδίδεται περίπου ως:
«Στον Federico Halbherr, επί εκατό χρόνια προστάτη-πνεύμα της Φαιστού.»
Οι χρονολογίες 1900–2000, επομένως, δεν αναφέρονται στη διάρκεια της ζωής του Halbherr, αλλά στην εκατονταετηρίδα των ιταλικών αρχαιολογικών ερευνών στη Φαιστό. 🏛️
Εκατό χρόνια έρευνας.
Εκατό χρόνια ανασκαφών.
Εκατό χρόνια προσπάθειας για να κατανοήσουμε όλο και περισσότερα από την ιστορία ενός πολιτισμού που εξαφανίστηκε πριν από χιλιάδες χρόνια.
Όμως, φυσικά, η ιστορία των Ιταλών αρχαιολόγων δεν τελείωσε με τον Halbherr και τον Pernier.
Δίπλα στην Αποστολή της Φαιστού, σε ένα άλλο μνημείο, διαβάζουμε:
CRETOLATRA
SCAVATORE DI FESTOS
E HAGHIA TRIADA
VINCENZO LA ROSA
1941–2014
Δηλαδή:
Vincenzo La Rosa – Λάτρης της Κρήτης, ανασκαφέας της Φαιστού και της Αγίας Τριάδας.
Η λέξη «cretolatra» είναι μια ιδιαίτερα όμορφη ιταλική έκφραση: ουσιαστικά περιγράφει έναν άνθρωπο που λατρεύει, αγαπά βαθιά και θαυμάζει την Κρήτη. ❤️🇬🇷
Η επιστημονική πορεία του Ιταλού αρχαιολόγου Vincenzo La Rosa (1941–2014) συνδέθηκε στενά με τη Φαιστό και τη γειτονική Αγία Τριάδα.
Το 1965 βρέθηκε στην περιοχή της Μεσαράς στο πλευρό του Doro Levi και αργότερα διηύθυνε αρκετές αρχαιολογικές έρευνες και ανασκαφές στην Κρήτη. Ιδιαίτερα σημαντικό υπήρξε το έργο του στη Φαιστό και την Αγία Τριάδα, όπου από το 1977 και για πολλά χρόνια διηύθυνε νέες έρευνες.
Το έργο του συνέβαλε σημαντικά ώστε σήμερα να γνωρίζουμε περισσότερα για αυτά τα δύο αρχαιολογικά κέντρα, τα οποία είναι απαραίτητα για την κατανόηση του μινωικού πολιτισμού.
Έτσι, σιγά σιγά, σχηματίζεται μια ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερο από έναν αιώνα:
Federico Halbherr → Luigi Pernier → η έναρξη των ανασκαφών στη Φαιστό το 1900 → η ανακάλυψη του Δίσκου της Φαιστού το 1908 → η ίδρυση της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών το 1909 → η συνέχιση των ιταλικών ερευνών στη Φαιστό και την Αγία Τριάδα → Doro Levi → Vincenzo La Rosa → η ιταλική αρχαιολογική αποστολή που συνεχίζει το έργο της μέχρι σήμερα.
🏺🇮🇹🇬🇷
Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό αποκτά τόσο μεγάλο ενδιαφέρον εκείνη η πινακίδα που, με την πρώτη ματιά, φαίνεται τόσο απλή.
Ο Luigi Pernier δεν ήταν απλώς «ένας Ιταλός αρχαιολόγος» που έτυχε να βρει τον δίσκο στη Φαιστό.
Ανήκε στον επιστημονικό κύκλο του Federico Halbherr, υπήρξε μία από τις καθοριστικές προσωπικότητες της ιταλικής αρχαιολογικής αποστολής που εργαζόταν στη Φαιστό και στη συνέχεια έγινε ο πρώτος διευθυντής της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, η οποία ιδρύθηκε το 1909.
Η ανακάλυψη του Δίσκου της Φαιστού αποτελεί, επομένως, μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης ιστορίας.
Μιας επιστημονικής ιστορίας που εδώ και περισσότερο από 120 χρόνια συνδέει αδιάκοπα την Ιταλία, την Ελλάδα και την Κρήτη και χάρη στην οποία σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη Φαιστό, την Αγία Τριάδα και εκείνον τον ξεχωριστό μινωικό κόσμο, τα ίχνη του οποίου αναζητούμε κι εμείς στην Κρήτη. 🌀🏛️🇮🇹🇬🇷
Και φυσικά, στο μεταξύ, ο Δίσκος της Φαιστού έχει γίνει και ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Κρήτης. 🌀
Σχεδόν σε κάθε κατάστημα αναμνηστικών σε ολόκληρη την Κρήτη μπορούμε να τον συναντήσουμε: σε σουβενίρ, κοσμήματα, διακοσμητικά αντικείμενα και διάφορα είδη ένδυσης εμφανίζεται ξανά και ξανά το χαρακτηριστικό σπειροειδές μοτίβο αυτού του δίσκου, που έχει ηλικία μεγαλύτερη των τριών χιλιάδων ετών.
Και αυτή τη φορά ούτε εμείς μπορέσαμε να αντισταθούμε στο να πάρουμε μερικά από αυτά μαζί μας. 😄🌀👕🇬🇷
#ΣταΊχνηΤωνΛαβυρίνθων #Φαιστός #ΔίσκοςΤηςΦαιστού #ΙταλικήΑρχαιολογία #Αρχαιολογία #ΜινωικόςΠολιτισμός #Κρήτη #Ελλάδα #Ιταλία #Ιστορία #Ταξίδι #Εξερεύνηση #Περιπέτεια
🇬🇧 For the English version, please scroll down! ⬇️🇬🇧
🇮🇹 Per la versione in italiano, scorri più in basso! ⬇️🇮🇹
🇬🇷 Για την ελληνική έκδοση, παρακαλώ μετακινηθείτε πιο κάτω! ⬇️🇬🇷
⸻
🇭🇺 MAGYAR VÁLTOZAT
🌀🏛️ A labirintusok nyomában – Phaisztosz 🏛️🌀
A labirintusok nyomában járni nem mindig azt jelenti, hogy egy labirintushoz érkezünk.
Néha ahhoz a civilizációhoz kell közelebb mennünk, amelynek világában a labirintus egyik legnagyobb és legmaradandóbb mítosza megszületett. 🌀
Így érkeztünk meg Phaisztoszba (Phaistos), Dél-Krétára, a Messzara-síkság fölé magasodó egykori minószi palotaközponthoz. 🇬🇷🏛️
Phaisztosz a minószi civilizáció egyik legfontosabb központja volt, Dél-Kréta egyik jelentős és gazdag városa. A terület története ráadásul jóval a minószi paloták kora előtt kezdődött: a régészeti kutatások szerint már a neolitikumban is lakott volt. Később itt alakult ki a minószi palotakultúra egyik meghatározó központja.
És ezen a helyen került elő a régészet egyik máig megfejtetlen rejtélye is: a híres Phaisztoszi korong. 🌀🏺
A korongot 1908-ban Luigi Pernier olasz régész fedezte fel a phaisztoszi palota területén.
A körülbelül 16 centiméter átmérőjű agyagkorong mindkét oldalán spirálisan elrendezett jelek sorakoznak. Különlegessége, hogy a jeleket nem egyszerűen kézzel karcolták az agyagba, hanem különálló bélyegzőkkel, pecsételéssel vitték fel annak felületére.
A jelek egy spirális vonalat követve haladnak a korong mindkét oldalán – jelentésüket azonban mind a mai napig nem sikerült általánosan elfogadott módon megfejteni.
Több mint száz év telt el a felfedezése óta, de a Phaisztoszi korong továbbra is őrzi titkát. 🌀🏺
Maga az eredeti korong ma már nem Phaisztoszban található, hanem a Héraklioni Régészeti Múzeumban őrzik.
A spirálisan elrendezett jeleket látva egy labirintusokkal foglalkozó ember számára szinte elkerülhetetlen a formai asszociáció. Fontos azonban különválasztani a képzeletet a bizonyított történelmi tényektől: a Phaisztoszi korong nem labirintuslelet, és jelenleg nincs tudományosan bizonyított kapcsolat a korong spirális szerkezete és a labirintusszimbólum között.
Ahogy arra sincs régészeti bizonyíték, hogy maga a Phaisztoszi palota lett volna a görög mitológiából ismert Labirintus.
A Minótaurosz, Minósz király, Thészeusz és Ariadné története, valamint a Daidalosz által épített legendás Labirintus hagyományosan elsősorban Knósszoszhoz kötődik.
Phaisztosz jelentősége számunkra ezért nem egy itt található konkrét labirintusban rejlik.
Hanem abban, hogy amikor itt járunk, közelebb kerülünk ahhoz a minószi civilizációhoz és kulturális világhoz, amelyhez a labirintus legismertebb és legmaradandóbb mítosza kapcsolódik. 🌀🏛️
Phaisztosz történelmi jelentőségét ma már a világ is a legmagasabb szinten ismeri el: 2025-ben Phaisztosz – Knósszosszal, Maliával, Zakrosszal, Zominthosszal és Kydoniával együtt – az UNESCO Világörökség részévé vált, a Minoan Palatial Centres sorozathelyszín részeként. 🌍🏛️
Így amikor 2026-ban végigsétáltunk Phaisztosz több ezer éves kövei között, már egy UNESCO világörökségi helyszínen jártunk.
Mert a Labirintusok nyomában járni nem csupán azt jelenti, hogy megkeressük a ma is létező és bejárható labirintusokat.
Néha egy eltűnt labirintus nyomait keressük.
Néha egy több ezer éves szimbólumot.
Néha egy mítoszt.
És néha ahhoz a civilizációhoz próbálunk közelebb kerülni, amelynek világából ez a történet elindult, hogy aztán évezredeken át fennmaradjon, és még ma is újra és újra elindítson bennünket az úton. 🌀🏛️🇬🇷
⸻
🇬🇧 ENGLISH VERSION
🌀🏛️ In the Footsteps of Labyrinths – Phaistos 🏛️🌀
Following in the footsteps of labyrinths does not always mean arriving at a labyrinth.
Sometimes, we need to move closer to the civilisation in whose world one of the greatest and most enduring myths of the labyrinth was born. 🌀
And so we arrived at Phaistos in southern Crete, the site of an ancient Minoan palace centre overlooking the Messara Plain. 🇬🇷🏛️
Phaistos was one of the most important centres of Minoan civilisation and one of the significant and prosperous cities of southern Crete. The history of the site, however, began long before the age of the Minoan palaces: archaeological research indicates that it was already inhabited during the Neolithic period. Later, it became one of the major centres of Minoan palatial culture.
And it was here that one of archaeology’s great unsolved mysteries was discovered: the famous Phaistos Disc. 🌀🏺
The disc was discovered in 1908 by the Italian archaeologist Luigi Pernier within the palace complex at Phaistos.
The clay disc, approximately 16 centimetres in diameter, is covered on both sides with signs arranged in a spiral. What makes it particularly remarkable is that the symbols were not simply carved into the clay by hand but impressed onto its surface using individual stamps.
The signs follow a spiral path across both sides of the disc—yet their meaning has never been deciphered in a way that has gained general scholarly acceptance.
More than a century has passed since its discovery, but the Phaistos Disc continues to guard its secret. 🌀🏺
The original disc is no longer kept at Phaistos itself but is preserved in the Heraklion Archaeological Museum.
For someone deeply involved with labyrinths, seeing these spirally arranged signs makes a visual association almost inevitable. It is important, however, to separate imagination from established historical fact: the Phaistos Disc is not a labyrinth artefact, and there is currently no scientifically proven connection between the spiral structure of the disc and the labyrinth symbol.
Nor is there archaeological evidence that the Palace of Phaistos itself was the Labyrinth known from Greek mythology.
The story of the Minotaur, King Minos, Theseus and Ariadne, and the legendary Labyrinth built by Daedalus is traditionally associated primarily with Knossos.
For us, therefore, the significance of Phaistos does not lie in a specific labyrinth located here.
It lies in the fact that, by walking through this place, we come closer to the Minoan civilisation and cultural world with which the best-known and most enduring myth of the labyrinth is connected. 🌀🏛️
Today, the historical importance of Phaistos is recognised at the highest international level: in 2025, Phaistos—together with Knossos, Malia, Zakros, Zominthos and Kydonia—became part of the UNESCO World Heritage List as part of the serial property Minoan Palatial Centres. 🌍🏛️
So when we walked among the thousands-of-years-old stones of Phaistos in 2026, we were already walking through a UNESCO World Heritage Site.
Because following in the footsteps of labyrinths does not simply mean searching for labyrinths that still exist and can be walked today.
Sometimes we search for the traces of a vanished labyrinth.
Sometimes for a symbol thousands of years old.
Sometimes for a myth.
And sometimes we try to move closer to the civilisation from whose world this story first emerged—only to survive for millennia and, even today, send us out on the road again and again. 🌀🏛️🇬🇷
⸻
🇮🇹 VERSIONE ITALIANA
🌀🏛️ Sulle tracce dei labirinti – Festo 🏛️🌀
Seguire le tracce dei labirinti non significa sempre arrivare davanti a un labirinto.
A volte dobbiamo avvicinarci alla civiltà nel cui mondo nacque uno dei miti più grandi e duraturi legati al labirinto. 🌀
È così che siamo arrivati a Festo (Phaistos), nel sud di Creta, l’antico centro palaziale minoico che domina la pianura di Messara. 🇬🇷🏛️
Festo fu uno dei centri più importanti della civiltà minoica e una delle città più significative e prospere della Creta meridionale. La storia del sito, tuttavia, iniziò molto prima dell’epoca dei palazzi minoici: secondo le ricerche archeologiche, l’area era abitata già nel Neolitico. In seguito, qui si sviluppò uno dei principali centri della cultura palaziale minoica.
Ed è proprio in questo luogo che venne alla luce uno dei misteri dell’archeologia ancora oggi irrisolti: il celebre Disco di Festo. 🌀🏺
Il disco fu scoperto nel 1908 dall’archeologo italiano Luigi Pernier all’interno dell’area del palazzo di Festo.
Il disco d’argilla, del diametro di circa 16 centimetri, presenta su entrambi i lati una serie di segni disposti a spirale. La sua particolarità consiste nel fatto che i simboli non furono semplicemente incisi a mano nell’argilla, ma impressi sulla superficie mediante singoli stampi.
I segni seguono un percorso a spirale su entrambi i lati del disco, ma il loro significato non è mai stato decifrato in modo universalmente accettato dalla comunità scientifica.
È trascorso più di un secolo dalla sua scoperta, ma il Disco di Festo continua a custodire il proprio segreto. 🌀🏺
Il disco originale oggi non si trova più a Festo, ma è conservato presso il Museo Archeologico di Heraklion.
Per chi si occupa di labirinti, osservare questi segni disposti a spirale rende quasi inevitabile un’associazione visiva. È però importante separare l’immaginazione dai fatti storici dimostrati: il Disco di Festo non è un reperto labirintico e attualmente non esiste alcun legame scientificamente provato tra la struttura a spirale del disco e il simbolo del labirinto.
Allo stesso modo, non esistono prove archeologiche che il Palazzo di Festo fosse il Labirinto conosciuto dalla mitologia greca.
La storia del Minotauro, del re Minosse, di Teseo e Arianna e del leggendario Labirinto costruito da Dedalo è tradizionalmente associata soprattutto a Cnosso.
Per noi, quindi, l’importanza di Festo non risiede nella presenza di un labirinto concreto in questo luogo.
Risiede piuttosto nel fatto che, camminando qui, ci avviciniamo alla civiltà minoica e al mondo culturale al quale è legato il mito più conosciuto e duraturo del labirinto. 🌀🏛️
Oggi l’importanza storica di Festo è riconosciuta anche al più alto livello internazionale: nel 2025 Festo—insieme a Cnosso, Malia, Zakros, Zominthos e Kydonia—è entrata a far parte del Patrimonio Mondiale dell’UNESCO nell’ambito del sito seriale Minoan Palatial Centres. 🌍🏛️
Così, quando nel 2026 abbiamo camminato tra le pietre millenarie di Festo, stavamo già attraversando un sito Patrimonio Mondiale dell’UNESCO.
Perché seguire le tracce dei labirinti non significa soltanto cercare i labirinti che esistono ancora oggi e che possiamo percorrere.
A volte cerchiamo le tracce di un labirinto scomparso.
A volte un simbolo antico di migliaia di anni.
A volte un mito.
E a volte cerchiamo di avvicinarci alla civiltà dal cui mondo questa storia ebbe origine, per poi sopravvivere attraverso i millenni e continuare, ancora oggi, a rimetterci in cammino, ancora e ancora. 🌀🏛️🇬🇷
⸻
🇬🇷 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
🌀🏛️ Στα ίχνη των λαβυρίνθων – Φαιστός 🏛️🌀
Το να ακολουθούμε τα ίχνη των λαβυρίνθων δεν σημαίνει πάντα ότι φτάνουμε σε έναν λαβύρινθο.
Μερικές φορές χρειάζεται να πλησιάσουμε τον πολιτισμό μέσα στον κόσμο του οποίου γεννήθηκε ένας από τους μεγαλύτερους και πιο διαχρονικούς μύθους του λαβυρίνθου. 🌀
Έτσι φτάσαμε στη Φαιστό, στη νότια Κρήτη, στο αρχαίο μινωικό ανακτορικό κέντρο που υψώνεται πάνω από την πεδιάδα της Μεσαράς. 🇬🇷🏛️
Η Φαιστός υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του μινωικού πολιτισμού και μία από τις σημαντικές και εύπορες πόλεις της νότιας Κρήτης. Η ιστορία της περιοχής, ωστόσο, ξεκινά πολύ πριν από την εποχή των μινωικών ανακτόρων: σύμφωνα με τις αρχαιολογικές έρευνες, κατοικούνταν ήδη από τη Νεολιθική περίοδο. Αργότερα, εδώ αναπτύχθηκε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του μινωικού ανακτορικού πολιτισμού.
Και σε αυτό ακριβώς το μέρος ανακαλύφθηκε ένα από τα μεγάλα άλυτα μυστήρια της αρχαιολογίας: ο περίφημος Δίσκος της Φαιστού. 🌀🏺
Ο δίσκος ανακαλύφθηκε το 1908 από τον Ιταλό αρχαιολόγο Luigi Pernier στον χώρο του ανακτόρου της Φαιστού.
Ο πήλινος δίσκος, με διάμετρο περίπου 16 εκατοστά, φέρει και στις δύο πλευρές του σύμβολα διατεταγμένα σε σπειροειδή μορφή. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι τα σύμβολα δεν χαράχθηκαν απλώς με το χέρι στον πηλό, αλλά αποτυπώθηκαν στην επιφάνειά του με ξεχωριστές σφραγίδες.
Τα σύμβολα ακολουθούν μια σπειροειδή διαδρομή και στις δύο πλευρές του δίσκου, όμως το νόημά τους δεν έχει μέχρι σήμερα αποκρυπτογραφηθεί με τρόπο που να έχει γίνει γενικά αποδεκτός από την επιστημονική κοινότητα.
Περισσότερο από ένας αιώνας έχει περάσει από την ανακάλυψή του, όμως ο Δίσκος της Φαιστού εξακολουθεί να φυλάει το μυστικό του. 🌀🏺
Ο αυθεντικός δίσκος δεν βρίσκεται πλέον στη Φαιστό, αλλά φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.
Για έναν άνθρωπο που ασχολείται με τους λαβυρίνθους, βλέποντας αυτά τα σπειροειδώς διατεταγμένα σύμβολα, η μορφολογική συσχέτιση είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Είναι όμως σημαντικό να διαχωρίζουμε τη φαντασία από τα αποδεδειγμένα ιστορικά δεδομένα: ο Δίσκος της Φαιστού δεν αποτελεί εύρημα λαβυρίνθου και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επιστημονικά αποδεδειγμένη σύνδεση μεταξύ της σπειροειδούς δομής του δίσκου και του συμβόλου του λαβυρίνθου.
Ούτε υπάρχουν αρχαιολογικές αποδείξεις ότι το ίδιο το Ανάκτορο της Φαιστού ήταν ο Λαβύρινθος που γνωρίζουμε από την ελληνική μυθολογία.
Η ιστορία του Μινώταυρου, του βασιλιά Μίνωα, του Θησέα και της Αριάδνης, καθώς και ο θρυλικός Λαβύρινθος που κατασκεύασε ο Δαίδαλος, συνδέονται παραδοσιακά κυρίως με την Κνωσό.
Για εμάς, λοιπόν, η σημασία της Φαιστού δεν βρίσκεται σε κάποιον συγκεκριμένο λαβύρινθο που υπάρχει εδώ.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι, περπατώντας σε αυτόν τον τόπο, πλησιάζουμε τον μινωικό πολιτισμό και τον πολιτισμικό κόσμο με τον οποίο συνδέεται ο πιο γνωστός και διαχρονικός μύθος του λαβυρίνθου. 🌀🏛️
Σήμερα, η ιστορική σημασία της Φαιστού αναγνωρίζεται στο υψηλότερο διεθνές επίπεδο: το 2025 η Φαιστός—μαζί με την Κνωσό, τα Μάλια, τη Ζάκρο, τη Ζώμινθο και την Κυδωνία—εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως μέρος του σειριακού μνημείου «Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα». 🌍🏛️
Έτσι, όταν το 2026 περπατήσαμε ανάμεσα στις πέτρες της Φαιστού, που κουβαλούν ιστορία χιλιάδων ετών, βρισκόμασταν ήδη σε έναν χώρο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Γιατί το να ακολουθούμε τα ίχνη των λαβυρίνθων δεν σημαίνει απλώς ότι αναζητούμε τους λαβυρίνθους που υπάρχουν ακόμη και μπορούμε να περπατήσουμε σήμερα.
Μερικές φορές αναζητούμε τα ίχνη ενός χαμένου λαβυρίνθου.
Μερικές φορές ένα σύμβολο χιλιάδων ετών.
Μερικές φορές έναν μύθο.
Και μερικές φορές προσπαθούμε να πλησιάσουμε τον πολιτισμό από τον κόσμο του οποίου ξεκίνησε αυτή η ιστορία, για να επιβιώσει στη συνέχεια μέσα στους αιώνες και, ακόμη και σήμερα, να μας κάνει να ξεκινάμε ξανά και ξανά το ταξίδι. 🌀🏛️🇬🇷
#ΣταΊχνηΤωνΛαβυρίνθων #Λαβύρινθος #ΙστορίαΤουΛαβυρίνθου #Φαιστός #ΔίσκοςΤηςΦαιστού #ΜινωικόςΠολιτισμός #Κρήτη #Ελλάδα #Αρχαιολογία #Ιστορία #ΠεριπατητικόςΔιαλογισμός #Ταξίδι #Εξερεύνηση #Περιπέτεια #Εξερευνητές
Kattints ide a szponzorált hirdetés igényléséhez.