Trener dzieci - Kamil Kajak

Czy każde dziecko powinno trenować jak przyszły sportowiec?🏋🏻‍♀️

Niekoniecznie.

Przez lata koncepcja LTAD - Long-Term Athletic Development była jednym z najważniejszych modeli opisujących długoterminowy rozwój młodych sportowców. Pomagała porządkować proces treningowy, uwzględniać dojrzewanie biologiczne i unikać zbyt wczesnej specjalizacji.

Ale pojawia się ważne pytanie:
▪️Co z dziećmi, które nie trenują wyczynowo❓
▫️Co z tymi, które nie odnajdują się w sporcie zorganizowanym⁉️
▪️Co z dziećmi, które potrzebują przede wszystkim ruchu, sprawności, pewności siebie i zdrowych nawyków❔

Właśnie tutaj pojawia się koncepcja LTActD - Long-Term Activity Development.

To podejście przesuwa punkt ciężkości z „wychowania sportowca” na „wychowanie aktywnego człowieka”.🤸🏼‍♂️

LTActD nie zakłada, że rozwój fizyczny dziecka musi być prostą, liniową drogą prowadzącą do sportu wyczynowego. Wręcz przeciwnie pokazuje, że droga do aktywnego życia może być kręta, zmienna i indywidualna.

Dziecko może próbować różnych form ruchu.
Może wracać do aktywności po przerwie.
Może rozwijać się w swoim tempie.
Może budować sprawność bez presji wyniku.
Może czerpać radość z ruchu, a nie tylko z rywalizacji.

I to jest ogromnie ważne.

Bo celem wychowania fizycznego, treningu dzieci i pracy z młodym człowiekiem nie powinno być wyłącznie tworzenie zawodników.

Celem powinno być budowanie kompetencji ruchowych, pewności siebie, zdrowych nawyków, motywacji i pozytywnej relacji z aktywnością fizyczną.

Sport wyczynowy może być jedną z dróg.
Ale nie powinien być jedyną.

LTActD przypomina, że każde dziecko zasługuje na rozwój fizyczny dopasowany do swoich możliwości, potrzeb i etapu życia.

To podejście, które moim zdaniem bardzo dobrze wpisuje się w przyszłość wychowania fizycznego, treningu dzieci i szeroko rozumianego zdrowia publicznego.

Bo aktywność fizyczna nie powinna być zarezerwowana tylko dla „utalentowanych”.

Powinna być dostępna, wartościowa i potrzebna każdemu dziecku.

Badanie:
“Reframing LTAD as LTActD: Long-Term Activity Development”
Avery D. Faigenbaum, Rick Howard, Tamara Rial Rebullido, Emilio Villa-González 2026

CZY PŁEĆ DECYDUJE O PREDYSPOZYCJACH W SPORCIE? 🧬 Zobaczmy, co mówi nauka!

Oto szybkie podsumowanie najnowszego przeglądu systematycznego, w którym przeanalizowano dane od aż 22 595 dzieci w wieku 3-14 lat (z 10 krajów)! 🌍

Jakie są fakty❓

👦 Chłopcy lepiej radzą sobie z kontrolą przedmiotów (rzuty, łapanie, kopnięcia).
👧 Dziewczynki dominują w równowadze i koordynacji (skoki, balans).

🚨 PRZEŁOMOWY WNIOSEK: Te luki NIE wynikają z genów czy „wrodzonego talentu”! To wyłącznie efekt EKSPOZYCJI. Chłopcy częściej spędzają czas z piłką, a dziewczynki częściej uczestniczą w zajęciach z naciskiem na równowagę (np. taniec). Zdolności nie są stałe!
Praktyczny wniosek dla rodziców, wypełnij luki❗️
Zadbaj o wszechstronność i kieruj dziecko na aktywności, których ma na co dzień mniej (nawet raz w tygodniu w formie zabawy z rodzicem)
👉 Dla dziewczynek: gry zespołowe i sporty z piłką 🏀
👉 Dla chłopców: zajęcia wymagające precyzyjnej kontroli ciała i równowagi 🤸‍♂️
Dlaczego to takie ważne? Wszechstronny rozwój ruchowy buduje pewność siebie, chroni przed kontuzjami i buduje sportową bazę na całe życie! 🛡️💪

📖 Źródło: Lorenzo-Martinez et al. (2025). Prevalence of fundamental movement skill mastery in school-aged children and adolescents; a systematic review.

CASE STUDY📊 DLACZEGO JEDEN GORSZY WYNIK TESTU NIE MUSI OZNACZAĆ PROBLEMU?

W ostatnich miesiącach monitorowałem 13-letniego zawodnika przy użyciu wskaźnika mRSI (Modified Reactive Strength Index).

W trakcie obserwacji pojawiły się dwa wyraźne spadki wyniku:

🔹 0,45 → 0,39
🔹 0,44 → 0,35

W wielu środowiskach sportowych takie wyniki mogłyby zostać zinterpretowane jako sygnał przeciążenia, pogorszenia gotowości treningowej lub zwiększonego ryzyka kontuzji.

Problem polega na tym, że taka interpretacja często ignoruje kontekst.

Po dokładnej analizie okazało się, że oba spadki były związane z czynnikami pozatreningowymi:

🔹okres wzmożonego stresu szkolnego (kilka sprawdzianów w jednym tygodniu),
🔸stres związany z egzaminami do akademii sportowej.

Nie zaobserwowano objawów przeciążenia układu ruchu, spadku tolerancji treningowej ani pogorszenia funkcjonowania podczas zajęć sportowych.

Na podstawie tych dwóch gorszych testów nie podjęto pochopnej decyzji o regresji procesu treningowego wyłącznie przez wystąpienie pojedynczego złego wyniku. W kolejnych miesiącach zawodnik nie tylko wrócił do wcześniejszych wartości, ale osiągnął najwyższy wynik w całym okresie obserwacji we(mRSI = 0,52).

To dobrze ilustruje koncepcję opisaną przez Kruczek, Rebelo, Gabbett i Nowaka (2026) w pracy „The Readiness–Preparedness Bias: Recalibrating Monitoring Logic”.

Autorzy zwracają uwagę, że w praktyce sportowej często dochodzi do nadmiernego przypisywania znaczenia krótkoterminowym zmianom wskaźników monitoringu („readiness”), przy jednoczesnym niedocenianiu rzeczywistego poziomu przygotowania zawodnika („preparedness”).

Innymi słowy:

➡️ pojedynczy słabszy wynik nie jest diagnozą,
➡️ pojedynczy słabszy wynik nie przewiduje kontuzji,
➡️ pojedynczy słabszy wynik nie powinien automatycznie prowadzić do redukcji obciążeń.

Monitoring ma wspierać proces decyzyjny, ale nie może zastępować analizy kontekstu biologicznego, psychologicznego i treningowego zawodnika.

Najważniejsza lekcja?

Patrz na trend, nie na pojedynczy punkt.

Kruczek K, Rebelo A, Gabbett T, Nowak M. The Readiness–Preparedness Bias: Recalibrating Monitoring Logic. Frontiers in Physiology. 2026;17:185598

W ten weekend miałem przyjemność uczestniczyć w szkoleniu „Neuromuscular profiling in practice📈” w Krakowie, organizowanym w
Kameralna ekipa topowych specjalistów i fenomenalny warsztat, który poprowadził . To, co cenię w swojej pracy najbardziej, to konkret. Dyskusja była dokładnie o tym, jak faktycznie powinno się obiektywnie podchodzić do procesu prowadzenia rehabilitacji i treningu. Skupialiśmy się na analizowaniu danych z platform i innych sprzętów do zbierania danych z procesu pracy z pacjentem/podopiecznym. 📊

W KOŃCU JEST❕
3 lata trwał ten proces, ale w końcu mogę się z wami podzielić tym co tworzyłem dłuższy czas.

SILNE DZIECKO to książka którą stworzyłem z pasji do tego co mogę robić na codzień. Pracować z młodzieżą oraz ich rodzicami.

Od samego początku chciałem stworzyć coś, co będzie odpowiadało na wszystkie pytanie z którymi notorycznie spotykam się w gabinecie czy na sali treningowej.

Myślę, że się udało❗️

Jestem dumny z tego jak wygląda ta książka finalnie i mam nadzieję, że wszyscy czytelnicy znajdą to czego na polskim rynku do tej pory jeszcze nie było. Wiedzy dotyczącej treningu i rehabilitacji dzieci i młodzieży.

Książka miała wyruszać do was 05.05, ale już od dzisiaj rozpoczynamy wysyłkę, więc możecie się jej spodziewać u siebie szybciej 😃

Chciałbym podziękować wszystkim którzy się przyczynili do jej powstania 😉

Miłego czytania