Twój Reumatolog

Naltrekson w małej dawce (LDN) — co nowego wiemy w 2025 roku?
LDN to temat, który od lat pojawia się w moim gabinecie. Niedawno pisałem o nim na podstawie przełomowego przeglądu Youngera z 2014 roku. Czas na aktualizację — bo ostatnie dwa lata przyniosły naprawdę dużo.
🔬 Przypomnijmy w skrócie, czym jest LDN
Naltrekson to lek znany od lat 80., stosowany w uzależnieniach w dawce 50–100 mg. W dawce ok. 10 razy mniejszej (4,5–6 mg) działa zupełnie inaczej — hamuje nadmierną aktywność mikrogleju, czyli komórek odpornościowych mózgu i rdzenia kręgowego. To może tłumaczyć jego działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne w chorobach przewlekłych.
📊 Najważniejsza nowość: badanie FINAL, Lancet Rheumatology 2024
Duńscy badacze przeprowadzili największe jak dotąd randomizowane badanie LDN w fibromialgii — 99 kobiet, 12 tygodni, podwójnie ślepa próba. Wynik był nieoczekiwany: LDN nie był lepszy od placebo w redukcji bólu.
Ale jest jedno „ale" — lek mógł poprawiać problemy z pamięcią i koncentracją związane z fibromialgią. To kierunek wartý dalszych badań.
🤔 Skąd więc pozytywne meta-analizy z 2025 roku?
Równolegle z badaniem FINAL pojawiły się meta-analizy zbierające wszystkie dostępne RCT — i wykazują one istotną redukcję bólu przy LDN. Paradoks? Niekoniecznie. Wcześniejsze badania dobierały pacjentki z wyraźniejszym komponentem zapalnym (wyższe OB). Badanie FINAL miało szerszą populację. Wniosek: LDN prawdopodobnie działa — ale nie u wszystkich i nie tak samo. Kluczem może być właściwy dobór pacjenta.
🆕 Co jeszcze nowego?
Zupełnie nieoczekiwany kierunek: LDN w long COVID i ME/CFS. Nowe badania (2025) pokazują, że lek może przywracać prawidłową funkcję kanałów jonowych TRPM3 w komórkach układu odpornościowego — mechanizm niezależny od wcześniej opisanego działania na mikroglej. Trwają randomizowane badania kliniczne w Australii, Kanadzie i Hiszpanii.
⚠️ Co się nie zmieniło
LDN nadal jest terapią eksperymentalną, stosowaną off-label, bez rejestracji EMA ani FDA w tych wskazaniach. Nie stosować jednocześnie z lekami opioidowymi. Decyzja o leczeniu — zawsze indywidualna, po konsultacji lekarskiej.
Pełny artykuł z omówieniem mechanizmów, profilu bezpieczeństwa i przeglądem wszystkich badań znajdą Państwo na blogu twojreumatolog.pl 👇
Pytania — jak zawsze w komentarzach lub podczas wizyty.

Przełom w walce z przewlekłym bólem? Poznajcie PEA! 🧬💊

Czy słyszeliście o Palmitoiloetanolamidzie (PEA)? Choć ta nazwa brzmi skomplikowanie, to substancja, która naturalnie występuje w naszym organizmie i może być kluczem do ulgi dla osób zmagających się z uporczywym bólem neuropatycznym.

Najnowszy przegląd naukowy w czasopiśmie Pain and Therapy podsumowuje dekady badań nad tym związkiem. Oto najważniejsze wnioski:

✅ Naturalne wsparcie: PEA to amid kwasu tłuszczowego, który nasz organizm wytwarza w odpowiedzi na stres i stan zapalny.
✅ Inny mechanizm działania: W przeciwieństwie do typowych leków przeciwbólowych, PEA nie tylko „tłumi” ból, ale działa na poziomie komórkowym – reguluje aktywność komórek tucznych i gleju, które odpowiadają za przewlekły stan zapalny nerwów.
✅ Bezpieczeństwo przede wszystkim: Badania potwierdzają, że PEA jest bardzo dobrze tolerowane, ma znikomą liczbę skutków ubocznych i nie wchodzi w interakcje z innymi lekami.
✅ Wszechstronność: Może być skuteczne w leczeniu rwy kulszowej, neuropatii cukrzycowej czy zespołu cieśni nadgarstka.

To fascynujący przykład na to, jak nauka wykorzystuje naturalne mechanizmy obronne naszego ciała do walki z chorobami cywilizacyjnymi. 👨‍⚕️🔬
UWAGA: najlepsze działanie wykazuje postać mikronizowana! Początkowa dawka to 1200 mg przez 3 tygodnie, potem 600 mg dziennie.

Więcej szczegółów znajdziecie w pełnym artykule tutaj: https://link.springer.com/article/10.1007/s40122-024-00685-4

https://www.nature.com/articles/s41591-025-04114-7
PRZEŁOM w leczeniu RZS? Wyniki badania RESET-RA już są! 🧬🦾

Czy stymulacja nerwów może zastąpić lub wspomóc tradycyjne leki na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)? Najnowsze badanie opublikowane w „Nature Medicine” przynosi bardzo obiecujące wieści!
+1

Właśnie zakończyło się przełomowe, wieloośrodkowe badanie kliniczne RESET-RA, w którym udział wzięło 242 pacjentów z USA. Badacze testowali innowacyjny system wszczepialny, który wykorzystuje tzw. refleks zapalny organizmu.
+4

Jak to działa? Mały implant umieszczany jest na lewym nerwie błędnym w szyi. Raz dziennie, zazwyczaj w nocy, gdy pacjent śpi, urządzenie przez zaledwie 1 minutę wysyła impulsy elektryczne. Ma to na celu „przestrojenie” układu odpornościowego, aby produkował mniej cytokin prozapalnych odpowiedzialnych za ból i niszczenie stawów.
+4

Najważniejsze wnioski z badania:

✅ Skuteczność: Po 3 miesiącach u pacjentów z aktywną stymulacją odnotowano znacznie wyższy wskaźnik poprawy (ACR20) niż w grupie pozorowanej (35,2% vs 24,2%).
+1

✅ Długofalowe efekty: W miarę trwania terapii wyniki były jeszcze lepsze – po roku aż 52,8% pacjentów osiągnęło znaczącą poprawę!

✅ Ochrona stawów: U osób z grupy wysokiego ryzyka stymulacja wyraźnie spowolniła niszczenie kości (nadżerki), co potwierdziły szczegółowe badania MRI.
+1

✅ Bezpieczeństwo: Zabieg i sama stymulacja były dobrze tolerowane, a większość objawów niepożądanych (jak przejściowa chrypka) ustępowała z czasem.
+1

Co to oznacza dla pacjentów? Dla wielu osób, które nie reagują na tradycyjne leki biologiczne lub źle je tolerują, ta „bioelektroniczna recepta” może być szansą na życie z mniejszym bólem i większą sprawnością, bez konieczności ciągłego przyjmowania silnych leków immunosupresyjnych.

Co sądzicie o takim połączeniu medycyny z nowoczesną technologią? Dajcie znać w komentarzach! 👇

Vagus nerve-mediated neuroimmune modulation for rheumatoid arthritis: a pivotal randomized controlled trial - Nature Medicine An implantable vagus nerve-targeted device safely reduces disease activity and joint damage in rheumatoid arthritis, offering a new nondrug treatment for patients who do not respond to or cannot tolerate medication.

7 Konferencja Controversies in Fibromyalgia2025 dzień drugi. Miałem okazję zaprezentować wyniki swoich badań dotyczących częstości występowania FM.

Leczenie biologiczne odgrywa bardzo ważną rolę w terapii chorób reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), czy toczeń rumieniowaty układowy. Jest to nowoczesna forma terapii, która skupia się na blokowaniu konkretnych procesów zapalnych, odpowiedzialnych za postęp tych chorób.
Jedną z częściej stosowanych grup leków są inhibitory TNF alfa. Poniższy wykres pokazuje dostęp do leczenia tego typu w różnych krajach Europy. Niestety jesteśmy daleko w tyle nawet za Bułgarią i Rumunią.

Pierwszy dzień kongresu w Brukseli Controversies in Fibromyalgia

Pierwsza polska monografia prezentująca aktualny stan wiedzy na temat fibromialgii.
https://mimesis.com.pl/publikacje/

NIESAMOWITA HITORIA MĘŻCZYZNY, KTÓRY UWIERZYŁ SWOJEJ ŻONIE!
Przed 1990 rokiem pacjenci z bólem uogólnionym mieli trudności ze znalezieniem pomocy lekarskiej W końcu trudno uwierzyć w chorobę, której nie można potwierdzić żadnymi badaniami.
Większość pacjentów zgłaszających te dolegliwości stanowiły kobiety, które określano jako cierpiące na „reumatyzm psychogenny”, „neurasteniczny ból mięśniowo-szkieletowy” lub „reumatyzm histeryczny”. Nazwy te, oprócz tego, że były nieprawidłowe, nie pomogły w zmniejszeniu bólu ani leczeniu choroby, która była wcześniej nieznana.

Na te bóle cierpiała żona Harveya Moldofsky’ego, kanadyjskiego psychiatry. W przeciwieństwie do swoich kolegów postanowił uwierzyć, że te bóle mogą być prawdziwe, mają przyczyny wyzwalające i konkretne aspekty, i postanowił głębiej zbadać swoje skargi.

W 1975 roku opublikował swoje pierwsze badanie, w którym opisał zmiany snu u pacjentów cierpiących na ten ból, proponując zmianę nazwy „fibrositis” na „zespół snu nieregenerującego”.

Badania postępowały i w 1989 roku stwierdził, że zmiany snu są powiązane z bólem zlokalizowanym w określonych punktach ciała, dolegliwościami w postaci rozlanego bólu mięśni, zmęczeniem, nierześkim snem, bólem głowy i zmianami w rytmie snu.

Wzbudziło to zainteresowanie naukowców, co zaowocowało szeregiem badań naukowych i publikacji, aż w 1990 roku scharakteryzowano chorobę, która otrzymała ostateczną nazwę FIBROMIALGIA.

SZCZEPIONKI PRZECIW RAKOWI, CHOROBOM SERCA I AUTOIMMUNOLOGICZNYM GOTOWE DO 2030?
Eksperci twierdzą, że miliony istnień ludzkich można uratować dzięki przełomowemu zestawowi nowych szczepionek na szereg schorzeń, w tym na raka. Wiodąca firma farmaceutyczna stwierdziła, że ​​jest przekonana, że ​​szczepionki przeciw rakowi, chorobom sercowo-naczyniowym i autoimmunologicznym oraz innym schorzeniom będą gotowe do 2030 r.

Cancer and heart disease vaccines ‘ready by end of the decade’ Exclusive: Pharmaceutical firm says groundbreaking jabs could save millions of lives

Na konferencji wystąpiła również przedstawicielka organizacji pacjentów z FM. Wykład p. t.
The role of patient associations Giuseppina Fabio, AISF ODV (Italian Association of Fibromyalgia Syndrome), Italy
Zawsze warto posłuchać chorych!