Herbal Museum Pharmacy CMU

=== SAVE THE DATE ===

ขอเชิญนิสิต นักศึกษา นักวิจัยและผู้ที่สนใจในพฤกษศาสตร์ทุกท่าน

เข้าร่วมการประชุมวิชาการพฤกษศาสตร์แห่งประเทศไทย ครั้งที่ 18🌿

🗓️วันที่ 18-20 มิถุนายน 2569 🗓️

📍ณ อาคารมหามกุฏ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สำหรับรายละเอียดการนำเสนอผลงาน และการลงทะเบียน จะแจ้งให้ทราบในลำดับถัดไป

We cordially invite students, researchers, and all botany enthusiasts to participate in the 18th Botanical Conference of Thailand (BCT18).

June 18-20, 2026
Mahamakut Building
Faculty of Science, Chulalongkorn University
Bangkok, Thailand

Information regarding presentation and registration will be announced later, stay tuned!

Compostie แปลว่า ที่ประกอบขึ้นจากหลายส่วน

Composite flower ก็คือ ดอกช่อที่ดูเหมือนดอกเดี่ยว เพราะเป็นดอกช่อที่เกิดจากดอกเล็กๆ หลายๆ กระจุกรวมกันเป็นช่อที่ดูเหมือนเป็นดอกไม้เพียงดอกเดียว

เดี๋ยวเราจะมาเฉลยว่าทำไมเป็นอย่างนั้น

ดอกไม้โดยทั่วไปมีองค์ประกอบของดอก 4 ชั้น คือ กลีบเลี้ยง กลีบดอก เกสรเพศผู้ เกสรเพศเมีย ซึ่งดอกไม้แต่ละดอก แต่ละชนิด อาจจะมีครบทั้ง 4 องค์ประกอบหรือไม่ก็ได้

เมื่อพิจารณาอย่างนี้แล้ว พอเอาดอกช่อที่เป็นช่อแบบ composite หรือเรียกอีกอย่างว่า ดอกช่อแบบพวกทานตะวัน ปรากฎว่า ภายในดอกที่เราคิดว่าเป็นดอกเดี่ยว หรือคิดว่าเป็นดอกไม้เพียงดอกเดียว กลับกลายเป็นมีดอกเล็กๆ มากมาย ทั้งแต่ละดอกยังมีองค์ประกอบของดอกแยกเป็นชั้นๆ

ดอกย่อยที่พบเจอ มี 2 แบบ คือ
1. ดอกที่อยู่ตามขอบ เรียก Ray flower จะมีส่วนของกลีบดอกเชื่อมกัน แผ่ไปข้างเดียว บางครั้งจึงถูกเรียกว่า Ligular flower (ligule แปลว่า ลิ้น) และเป็นดอกเพศเมีย
2. ดอกที่อยู่บนแผ่นแบนกว้างคล้ายจานด้านใน เรียก Disc flower จะมีส่วนของกลีบดอกเชื่อมกันเป็นหลอด จึงมีอีกชื่อหนึ่งว่า Tubular flower และเป็นดอกสมบูรณ์เพศ

ดอกช่อแบบนี้จึงเรียกว่า ช่อดอกแบบ Composite เป็นลักษณะเฉพาะของพืชวงศ์ทานตะวัน (Sunflower family) และถูกนำไปตั้งชื่อวงศ์ (Falimy) ว่า Compositae ภายหลังกลายเป็นชือพ้องของวงศ์ Asteraceae (Aster แปลว่า ดาว) ที่เป็นชื่อตามหลักการตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ ชื่อระดับวงศ์ (Family) ต้องลงท้ายด้วย -aceae

รูปด้านล่างแสดงดอกย่อยของช่อดอก composite ที่มีทั้งช่อที่มีดอกย่อย 2 แบบ และดอกย่อยแบบใดแบบหนึ่ง

ปล. ชื่อพืชตามคอมเมนต์ใต้ภาพเน่อเจ้า

มะระขี้นก หรือ Bitter gourd หรือ Bitter melon
มีชื่อพฤกษศาสตร์ ว่า Momordica charantia ใช้ชื่อเดียวกันกับ มะระจีน เพราะมะระทั้งสองเป็นชนิดเดียวกัน ต่างกันที่ variety มะระจีน var. charantia ส่วนมะระขี้นก var. muricata

ความหมายของชื่อ

Momordica มาจากภาษาละติน mordeo แปลว่า กัด จากลักษณะที่ขอบเมล็ดไม่เรียบ เป็นรอยแหว่งเหมือนถูกกัดหรือแทะ

Charantia มักตีความถึงความหมาย "beautiful flower" และภาษากรีกโบราณคำว่า "charis" ที่แปลว่า "grace or favor"

สารสำคัญที่มีรสขม และมีฤทธิ์ลดน้ำตาลก็ให้ชื่อตามคำระบุชนิดนี้ ว่า "Charantoside"

Muricata มีรากศัพท์มาจากคำว่า "murex" ที่แปลว่า หอยที่มีเปลือกเป็นหนาม

มะระขี้นกเป็นไม้เลื้อย มีมือจับไม่มีเนื้อไม้ ใบเดี่ยวเรียงสลับ ขอบเว้าลึกตามแนวเส้นใบเป็น 5-7 แฉก ดอกแยกเพศอยู่บนต้นเดียวกัน ผลสด ทรงกระสวย ระเบิดออกเมื่อแก่(ตามภาพในโพสต์) เมล็ดแบน เปลือกหุ้มเมล็ดชั้นนอกมีลักษณะฉ่ำน้ำ สีแดงสด

ยอดและผลอ่อนของมะระขี้นก รสขม กินเป็นผัก ลวกจิ้ม หรือแกง เช่น แกงแค

หวานเป็นลมขมเป็นยา แม้มะระขี้นกจะขม แต่ก็อร่อยนะคะ มีประโยชน์ทางยาช่วยลดน้ำตาลในเลือดได้ด้วย

ปล. ข้อควรระวัง ห้ามรับประทานผลมะระสุก อาจทำให้คลื่นไส้อาเจียน ระบบประสาททำงานผิดปกติ

สตรอเบอรี่ ไม่ใช่เบอร์รี่ อย่างนั้นเหรอ?????

ตามนิยามทางพฤษศาสตร์ เบอรี่ (berry) เป็นผลที่มีชั้นของเปลือกผล นุ่มทั้งหมด ทำไมใช่คำว่านุ่มทั่งหมด เพราะเปลือกผล ที่เจริญมาจากผนังรังไข่นั้น ตามหลักวิชาการแล้วจะแบ่งเป็น 3 ชั้น ถ้านุ่ม ฉ่ำน้ำทั้งสามชั้น ก็เข้าข่ายว่าเป็นผลสดชนิดเบอรี่ค่ะ

แล้วกล้วยเป็นเบอรี่ อย่างนั้นเหรอ ก็ไม่ผิด แต่ก็ไม่ถูกเสียทีเดียว เพราะกล้วยเจริญมาจากรังไข่ที่เชื่อมรวมกับฐานรองดอก เลยไม่รู้ขอบเขตของผนังรังไข่จริงๆ เลยมีคำใหม่ขึ้นมาค่ะ เรียกผลแบบนี้ว่า baccate แปลว่า berry-like ก็ความหมายตรงตัวเลยว่า คล้ายเบอรี่

กลีบมาที่สตรอเบอรี่อีกครั่้ง แล้วผลจริงๆ มีไหม แล้วที่เรากินอย่างเอร็ดอร่อย รสหวานเปรี้ยว ฉ่ำน้ำสดชื่นคืออะไร ????

ผลจริงๆ ของสตรอเบอรี่ ตามนิยาม ถ้าตามไปดูตั้งแต่ตอนเป็นดอก ก็คือส่วนที่แปะอยู่รอบๆ ส่วนที่เรากินนั่นแหละค่ะ เป็นผลแห้งแบบทานตะวัน หรือ achene นั่นแสดงว่าถ้าดูจากต้นนกำเนิดที่แท้จริงแล้ว ผลแบบทานตะวันที่แปะอยู่รอบๆ หลายๆ ผลนั้น มาจากดอกสตรอเบอรี่เพียงดอกเดียว นั่นหมายความว่า ผลของสตรอเบอรี่เป็นผลแบบ ผลกลุ่ม (aggregate fruit) หากพิจารณาตามต้นกำเนิด

และส่วนที่เรากินกันฉ่ำในสตรอเบอรี่ก็เป็นส่วนของฐานรองดอกของสตรอเบอรี่ที่ขยายขนาดหลังจากดอกได้รับการผสมแล้ว

มีผลอีกชนิดหนึ่งที่พอจะนึกออกตอนนี้ที่เรากินฐานรองดอกกันฉ่ำๆ เลยก็คือผลแบบ pome ที่เจริญมาจากดอกที่มีฐานรองดอกเชื่อมติดกับรังไข่และขยายขนาดหลังได้รับการผสม ก็คือผล แอปเปิ้ล สาลี่ พวกนี้ผลจริงๆ อยู่ตรงกลางผลที่เราควั่นออก หรือปาดทิ้ง เมื่อตอนจะกินนั่นแหละค่ะ

ไม่ว่าจะเป็นผลแบบใด ช่วงนี้กินผลไม้เสริมวิตามิน ต้านภัยหนาวและโรคหวัด ดื่มน้ำเยอะๆ พักผ่อนให้เพียงพอ

พบกันใหม่คราวหน้า กับสาระดีๆ จากพิพิธภัณฑ์สุมนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นะคะ

มีงานวิจัยพบ "เทียนดำ" มีผลช่วยลดไขมันในเลือดได้

จากงานวิจัยของ Dr. Akiko Kojima-Yuasa จากมหาวิทยาลัย Osaka Metropolitan University ได้ศึกษาผลของสารสำคัญ thymoquinone ของเทียนดำในเซลล์เพาะเลี้ยง และในผู้ป่วย โดยให้กลุ่มทดลองบริโภคผงเทียนดำ วันละ 5 กรัม เป็นเวลา 8 สัปดาห์ พบว่า ระดับไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอลชนิดเลว ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และช่วยเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลชนิดดี ส่งผลช่วยลดความเสี่ยงของภาวะโรคหัวใจ และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร และผลการศึกษาในเซลล์เพาะเลี้ยงพบว่า สารสกัดเทียนดำไปขัดขวางการสะสมไขมันและการสร้างเซลล์ไขมัน (adipose cells)

เทียนดำ คืออะไร ใช่สมุนไพรหรือไม่

ใช่แล้ว เทียนดำเป็นสมุนไพรจากต้น เทียนดำ ใช้ส่วนของเมล็ด เป็นเครื่องยา เข้าพิกัดเทียน ทั้ง 5 7 9 ในแพทย์แผนไทย มีสรรพคุณ ใช้ในการขับลม บำรุงธาตุ และแก้อาการเกี่ยวกับระบบทางเดินโลหิตและปัสสาวะ

เทียนดำมีอีกชื่อว่า ยี่หร่าดำ หรือ black cumin เป็นพืชในวงศ์พวงแก้วกุดั่น มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Nigella sativa L. (คำว่า niger แปลว่า สีดำ , sativa แปลว่า พืชปลูก) เป็นพืชในเขตอบอุ่น บ้านเราต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ใช้ประโยชน์เป็นเครื่องเทศและยา ลักษณะเครื่องยาเทียนดำ เป็น เมล็ดสีดำ ทรงคล้ายไข่ มีสันสามแนวตามยาว รสขม และฉุนเล็กน้อย

ในทางการแพทย์แผนไทย เทียนดำใช้ขับลมในลำไส้ ช่วยย่อย แก้ท้องอืดเฟ้อ แก้อาเจียน แก้อุจจาระธาตุพิการ ขับเสมหะ บรรเทาอาการไอ คัดจมูก บำรุงโลหิต ขับระดู ขับน้ำคาวปลา ขับปัสสาวะ ขับพยาธิ และบำรุงร่างกาย

ควรระวังการใช้ในสตรีมีครรภ์และให้นมบุตร และในเด็กเล็ก

ขอขอบคุณข้อมูล และภาพดอกเทียนดำสวยๆ จาก
https://www.sci.news/medicine/black-cumin-anti-obesity-benefits-14363.html

ส่วนภาพเครื่องยาเทียนดำ และพิกัดเทียนทั้ง 5 7 9 เป็นสิ่งแสดงในพิพิธภัณฑ์สมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ค่ะ

สมุนไพร คือ อะไร ทำไมเกลือ กับน้ำผึ้ง ก็เรียกว่าสมุนไพรด้วย???

สมุนไพร ฉบับราชบัณฑิตยสถาน หมายถึง "ผลิตผลธรรมชาติ ได้จากพืช สัตว์ และแร่ะาตุ ที่ใช้เป็นยาหรือผสมกันตามตำรับยา เพื่อบำบัดโรค บำรุงร่างกาย จะเห็นว่า ยาแผนไทยเรานอกจากรักษาโรค ยังใช้เป็นบำรุงร่างกายด้วย อาทิ ยาธาตุ ซึ่งต่างจากยาแผนปัจจุบันที่ใช้รักษาโรคเท่านั้น

เมื่อพูดถึงสมุนไพรแล้ว ในความรู้สึกของคนทั่วไปมักนึกถึงพืชที่นำมาใช้เป็นยาเท่านั้น จนลืมนึกถึงแหล่งจากแร่ธาตุ และสัตว์ด้วย ดังจะเห็นได้จากยาสีฟันบางสูตรที่มีการผสมเกลือ ที่ถือเป็นธาตุวัตถุอย่างหนึ่งเพื่อช่วยบำรุงเหงือกและฟัน นอกเหนือจากนี้ในปัจจุบันยังผนวกรวม แบคทีเรียที่มีประโยชน์เข้าเป็นสมุนไพรด้วย เช่น แลคโตบาซิลัสในโยเกิร์ต ที่เป็นโปรไบโอติกชนิดหนึ่ง ช่วยเสริมทัพจุลินทรีย์ชนิดดีที่อยู่ในระบบย่อยอาหารในร่างกาย ช่วยส่งเสริมสุขภาพ และบำรุงร่างกายได้

โปรไบโอติก ตามวิถีล้านนาเราก็มีนะคะ โดยแทรกอยู่ในอาหารการกิน อาทิ เหมี้ยง ผักกาดดอง ถั่วเน่าเมอะ ถั่วเน่าแข็บ หน่อส้ม หน่อโอ่ น้ำหน่อ ผักกุ่มดอง ผักเสี้ยนดอง ผักหนามดอง ปลาฟัก ปลาส้ม แหนม

ในต่างประเทศก็มีผักดอง ที่โด่งดังมากๆ ในเอเชียเห็นจะเป็นกิมจิของเกาหลี ผักดองของจีน มีหลากหลายมาก ทั้ง ผักดองฝูหลิง "จ้าไช่" ผักกาดขาวดอง "ซุงฉ่าย" หรือ "เกี้ยมฉ่าย" เป็นต้น ญี่ปุ่นมี ซึเกะโมะโนะ นิยมทำจากผักกาด

แถบยุโรป มี ผักกาดดองของเยอรมัน (Sauerkraut) ในบ้านเรา มักเห็นเสริฟกับไส้กรอก และขาหมูเยอรมัน

สเปน ฝรั่งเศส โปรตุเกส อิตาลี มีอาหารดองที่เรียกว่า Escabeche ที่เป็นอาหารหมักดองที่มาจากผัก เนื้อสัตว์ หรืออาหารทะเลดอง รวมถึงในเม็กซิโก และฟิลิปปินส์ ที่ได้รับอิทธิพลอาหารผักดอง esczbeche นี้ด้วย

อเมริกา มีแตงกวาดองของอเมริกา (Dill pickle) ที่ดองแตงกวากับเครื่องเทศ dill หรือ ผักชีลาว ช่วยแต่งกลิ่น ชูรส ใช้กินแก้เลี่ยน ใส่ในเบอเกอร์ เป็นต้น

ตะวันออกไกล มี ผักดองที่เรียกว่า Torshi เป็นกระเทียมดองของเปอร์เซีย

แอฟริกาใต้และมอริเชียส มีผักดองแบบอินเดียที่เรียกว่า Achard de legumes ทำจากผักหลายชนิด

รัสเซียมีผักดองหลายอย่าง เช่น แตงกวา เห็ด และกะหล่ำปลี

แม้ของหมักดองจะมีประโยชน์ แต่ควรกินในปริมาณที่พอเหมาะนะคะ เพราะมีโซเดียมสูงจากเกลือในขั้นตอนการทำ อาจกระทบต่อสุขภาพคนที่มีโรคประจำตัวอย่างความดัน โรคไต ทำให้ตัวบวมได้ และเด็กเล็กไม่ควรกินของหมักดอง เนื่องจากไตเด็กเล็กยังทำงานได้ไม่เต็มที่ ไม่ควรบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูง

มีอะไรในพิพิธภัณฑ์สมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่?

นอกเหนือจากเครื่องยาสมุนไพรจากพืช สัตว์ แร่ธาตุ และอุปกรณ์ปรุงยา มีอีกมุมที่น่าสนใจค่ะ

มีมุมนำเสนอสมุนไพรที่เป็นญาติพี่น้องกัน อย่าง มะข่วง มะแขว่น ของบ้านเรา และญาติในต่างแดนจากจีน พริกเสฉวน หรือฮวาเจียว และซันโช หรือ พริกไทยญี่ปุ่น หรือ japanese pepper ของญี่ปุ่น

ทั้งหมดทั้งมวลนี้ มีกลิ่นหอมเฉพาะ ให้รสเผ็ดร้อนชา ซ่าที่ปลายลิ้น พิจารณาผลของเครืองเทศทั้ง 4 มีความประพริมประพราย คล้ายคลึงกันเป็นอย่างมาก ต่างกันที่ขนาด จำนวนผลจากหนึ่งดอก และกลิ่นหอมสดชื่นที่จะเพี้ยนกันเล็กๆ น้อยๆ นั่นก็เป็นเพราะว่าเครื่องเทศทั้งสี่ชนิดเป็นสมาชิกในสกุลเดียวกัน

มะแขว่นในบ้านเราใช้เป็นเครื่องเทศของทางภาคเหนือ เป็นเครื่องเทศหลักใน "เครื่องลาบ" ที่เป็นอาหารพื้นเมือง คือ "ลาบเลือด" หรือ "ลาบเมือง" นอกจากใส่เลือดแล้ว จะมีกลิ่นหอมของเครื่องเทศที่มีความเป็นเอกลักษณ์อย่างยิ่ง หนึ่งในนั้นก็มาจากเครื่องเทศ "มะแขว่น" นี้เอง

พริกลาบในภาคเหนือนั้น ประกอบด้วยเครื่องเทศหลากหลายชนิด ต่างๆ กันไปตามแต่ท้องถิ่น แล้วแต่ใครจะคิดค้นสูตรพริกลาบขึ้นมาปรุงกัน แต่ที่จะขาดไม่ได้เอาเสียเลยก็เห็นจะเป็น "มะแขว่น" ที่ถึงกับมีพริกลาบในบางท้องถิ่น อย่างพริกลาบของจังหวัดแพร่ที่ใช้มะแขว่นเพียงชนิดเดียว เป็นเครื่องเทศ นับว่าเป็นพริกลาบ แบบมินิมอลที่อร่อยไม่แพ้ใครๆ

หากมีโอกาสอยากให้ลองไปชิมลาบเมือง หรือลาบเลือด ของภาคเหนือจากหลายๆ ท้องถิ่น กันดูค่ะ ว่าถูกปากกับรสชาติของลาบเมืองที่ใดกันบ้าง

ส่วนมะข่วงนั้นนิยมกินสด ไม่ตากแห้งแบบมะแขว่น ใส่กับคั่วหน่อ หรือกินแกล้มกับยำหน่อไม้ นัยว่าช่วยชูรสหน่อไม้ให้อร่อยขึ้น ช่วยลดความขื่นลง มีบ้างที่เก็บตากแห้งไว้ใช้เป็นเครื่องเทศ เคยเจอชาวบ้าน ที่บ้านสามขา อ.แม่ทะ จ.ลำปาง ใช้มะข่วงแห้งเป็นเครื่องเทศติดครัวแทนมะแขว่น

ที่น่าประทับใจก็เห็นจะเป็น พริกเสฉวน ที่มีบทบาทไม่ต่างจากมะแขว่นในบ้านเรา ชาวจีนในเสฉวนใช้เป็นส่วนประกอบหลักใน "พริกหมาล่า" ที่เป็นชุดเครื่องเทศหลายๆ ชนิดแบบเดียวกับพริกลาบ ด้วยความหอมเผ็ดซ่าที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ที่ทำให้พริกหมาล่ามีกลิ่นรสที่เฉพาะ และอร่อยถูกปากคนไทยเรา จึงเป็นที่นิยมในช่วงปีหลังๆ มานี้ โดยในบ้านเรานิยมนำไปทำปิ้งย่างมากกว่าจะปรุงน้ำซุปหม้อไฟ หรือผัดแบบต้นตำรับในจีน

น้องนุชสุดท้องคือ "ซันโช" ในญี่ปุ่น นิยมใช้แต่งกลิ่นอาหารย่าง ใช้โรยบนปลาไหลย่าง ไก่ย่าง หรือใส่ในน้ำซุปหม้อไฟ เพื่อดับกลิ่นคาวและลดความมัน ใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องปรุงหลากหลาย อาทิ "ชิจิมิโทการาชิ" ที่เป็นพริกป่นและเครื่องเทศ 7 ชนิด ใช้โรยปรุงรสอาหารของญี่ปุ่น พบเจอทั่วไปในร้านอาหารญี่ปุ่น และส่วนผสมของ "ยูซุโคโช" ที่ใช้เป็นเครื่องปรุงรสพาสต้าญี่ปุ่น เป็นต้น

ด้วยกลิ่นหอม และรสซ่าชาเผ็ดร้อน อันเป็นเอกลักษณ์ของสกุลมะแขว่นทั้ง 4 ชนิด ไม่ว่าจะเป็นพบในภูมิภาคใด ต่างก็ทำหน้าที่ และบทบาทเป็นเครื่องเทศแบบเดียวกันในการช่วยชูรส ดับคาว และช่วยเจริญอาหาร ทั้งใน ไทย จีน และญี่ปุ่น

ปล. หากลองสังเกตลำต้นของมะข่วงในรูปให้ดี จะเห็นหนามอ้วนๆ สั้นๆ ที่เป็นหลักฐานอย่างหนึ่งที่บ่งบอกว่า พืชสกุลมะแขว่นนี้เป็นหนึ่งในสมาชิกวงศ์ส้ม มะกรูด มะนาว ที่มักจะพบต่อมน้ำมัน เป็นวงศ์ที่เป็นแหล่งของพืชน้ำมันอีกวงศ์หนึ่งค่ะ

มีอะไรในพิพิธภัณฑ์สมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่บ้าง?

ห้องพิพิธภัณฑ์สมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นห้องที่ตั้งอยู่ที่ชั้น 1 อาคารเฉลิมพระเกียรติฯ เป็นอาคารแรกที่พบเมื่อเข้าประตูทางเข้ามา เดินเข้ามาเป็นห้องแรกหน้าสุด ทางขวามือของทางเดิน

ภายในจัดแสดงเภสัชวัตถุต่างๆ จากพืช สัตว์ แร่ธาตุ ที่เรียกว่า พืชวัตถุ สัตว์วัตถุ และธาตุวัตถุ

พืชวัตถุเป็นสิ่งที่ทุกคนคุ้นเคยกันดี ไม่ว่าจะเป็น ขิง ข่า กระชาย ช่วยขับลม ขมิ้น นอกจากขับลมก็ใช้ทาบรรเทาแมลงสัตว์กัดต่อย กินรักษาแผลในกระเพาะอาหาร หรือฟ้าทะลายโจร ราชาของรสขม ใช้แก้ไข้ เจ็บคอ บรรเทาอาการท้องเสีย เป็นต้น

สัตว์วัตถุ ที่ใกล้ตัว และเห็นบ่อยหน่อยก็อย่างเช่น น้ำผึ้ง ยาอายุวัฒนะ ใช้ปั้นลูกกลอน ดองยา อย่างกระเทียม หรือบอระเพ็ด ใช้ภายนอกทาบรรเทาอาการไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ก็ได้ ถัดมาก็ขี้ผึ้ง ใช้ทาปาก ทาผิว บรรเทาผิวแห้ง ผสมน้ำมันมะพร้าวช่วยบำรุงผิวได้อีก

ธาตุวัตถุ อาจจะนึกกันไม่ค่อยออก แต่ใกล้ตัวกว่าที่เราคิด อย่างเช่น น้ำเกลือบ้วนปาก เกลือสะตุผสมพิมเสนสะตุ ใช้เป็นผงสีฟัน อาจจะเพิ่มเติมพืชวัตถุอย่างผงข่อย ก็ช่วยบำรุงรักษาเหงือกและฟัน อีกชั้นหนึ่งด้วย หรืออย่างดินสอพองที่ใช้ทาผิวช่วยบรรเทาอากาศร้อน และป้องกันผิวจากแดดเผาในฤดูร้อน ก็นับเป็นธาตุวัตถุอย่างหนึ่ง ที่ใช้เป็นยาภายนอก หรืออย่างในสมัยโบราณที่ยังไม่มีน้ำแข็งหรือหาได้ยาก เราก็ใช้เกล็ดพิมเสนใส่ในน้ำลอยดอกมะลิ สำหรับให้ความรู้เย็นสดชื่นในสำรับ ข้าวแช่ ที่นิยมกินกันในฤดูร้อนที่อากาศอบอ้าว ก็นับเป็นธาตุวัตถุเช่นกัน

นอกเหนือจากสมุนไพรต่างๆ ยังมีเครื่องไม้เครื่องมือที่ใช้ในการปรุงยา อาทิ หม้อต้มยา หินฝนยา ฝาละมี มีดหมอ ตำรายาล้านนา ตั้งแสดงภายในพิพิธภัณฑ์สมุนไพร ให้ศึกษา เยี่ยมชม และทัศนา เป็นความรู้เพิ่มเติม รู้ไว้ใช่ว่ากันค่า

เปิดให้เยี่ยมในวัน-เวลา ราชการ โดยมีผู้ดูแล ติดต่อได้ที่ห้องภาควิชาวิทยาศาสตร์เภสัชกรรม คณะเภสัชสาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เจ้า

วันนี้ "วันรพี" พระบิดาแห่งกฎหมายไทย

วันที่ 7 สิงหาคม เป็นวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์

พระองค์เป็นนักนิติศาสตร์ และทรงวางระบบแบบแผลศาลยุติธรรม จัดตั้งโรงเรียนกฎหมายในไทยเป็นครั้งแรก

ทรงปรับปรุงศาลยุติธรรมสู่ระบบใหม่ ทรงตรวจชำระสะสางกฎหมาย ทรงรวบรวมและแต่งตำราอธิบายกฎหมายลักษณะต่างๆ มากมาย ทรงเป็นกรรมการตรวจตัดสินความฎีกา

ทรงตั้งกองพิมพ์ลายมือขึ้น ในปี พ.ศ.2443 สำหรับตรวจลายพิมพ์นิ้วมือผู้ต้องหาคดีอาญา เป็นจุดเริ่มต้นการพิสูจน์ลายมือกรมตำรวจในปัจจุบัน

ทรงปรับปรุงกิจการกรมทะเบียนที่ดินให้เจริญก้าวหนา พระองค์ท่านเป็นผู้ยึดมั่นในความซื่อสัตย์สุจริตอย่างยิ่งยวด ทรงถือว่า

"ความซื่อสัตย์สุจริตเป็นสิ่งสำคัญสำหรับชีวิตมนุษย์"

ถ้าหากเราทุกคนตั้งมั่นยึดมั่นตามพระปณิทานที่พระองค์ทรงยึดมั่น บ้านเมืองเราจะสงบร่มเย็น เรียบร้อย น่าอยู่ เจริญรุ่งเรือง ไปพร้อมกันทุกภาคส่วน เป็นเมืองในฝัน ในอุดมคติ เลยก็ว่าได้

ขอขอบคุณข้อมูล และรูปภาพจาก

https://www.songkhlacity.go.th/2020/news/detail/11852