https://www.facebook.com/104705352400753/

Be.kangen

Provide BEST Water for the community

26/10/2024

Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi với Con Cái
Nhiều lần phụ huynh hỏi tôi là tại sao con cái không chịu nói chuyện, mặc dù cha mẹ rất muốn nói chuyện với chúng. Mỗi lần hỏi, thì chúng trả lời ngắn củn, cộc lốc.
Sau đây tôi xin chia sẻ nghệ thuật đặt câu hỏi với con cái để giúp cho sự bắt đầu của một cuộc đối thoại lành mạnh. Nghệ thuật đặt câu hỏi với con cái không chỉ giúp cho phụ huynh hiểu hơn về thế giới tâm trí của trẻ, mà còn phát triển tư duy và kỹ năng giao tiếp của chúng.
Dưới đây là một số phương pháp đặt câu hỏi hiệu quả.
(Phương pháp này dĩ nhiên cũng có thể áp dụng với người lớn).
1. Câu hỏi mở: cách khuyến khích trẻ suy nghĩ sâu hơn. Thay vì hỏi, “con có thích ăn món này không?, hãy hỏi, “con nghĩ món này có điểm gì thú vị?”
2. Khám phá cảm xúc: Hỏi về cảm xúc giúp trẻ nhận diện và tập diễn đạt cảm xúc của mình, như “Hôm nay con cảm thấy thế nào ở trường?” hay “Điều gì khiến con vui nhất?”
3. Thảo luận về lựa chọn: thay vì đưa ra lựa chọn, hãy hỏi trẻ về quyết định của mình. Ví dụ: hãy hỏi, “Con nghĩ lựa chọn nào tốt hơn cho buổi đi chơi cuối tuần này?” thay vì “con thích đi chơi chỗ này không?
4. Khuyến khích sáng tạo: hỏi những điều không giới hạn, khuyến khích trí tưởng tượng, như “Nếu con có thể tạo ra một món ăn thật kỳ diệu, món đó sẽ ra sao?”
5. Phản hồi và xây dựng: khi trẻ trả lời, hãy thể hiện quan tâm và phản hồi tích cực, như “Đó thật là ý kiến hay! Con hãy nói thêm về ý của con cho mẹ/ ba/ bố nghe được không?”
6. Gợi mở ý tưởng: sử dụng câu hỏi kích thích suy nghĩ. Thí dụ, “Con biết tại sao cần làm bài tập mỗi ngày không?” hay "con biết tại sao bố/ mẹ phải làm việc nhiều giờ không?”
7. Khuyến khích trẻ tự tin: Đặt câu hỏi thể hiện niềm tin vào khả năng của trẻ, như “Con hãy nghĩ cách giúp mẹ/ bố giải quyết vấn đề này nhé!”
Việc đặt câu hỏi không chỉ giúp ba mẹ hiểu con hơn, mà còn tạo cơ hội giúp trẻ phát triển tư duy phản biện và khả năng giao tiếp, đồng thời, xây dựng quan hệ gắn bó hơn giữa cha mẹ và con cái.
source: Ngô Dũng (PhD) - FB N.T.Q.

09/05/2024

NGƯỜI CHA YÊU DẤU
Một ngày, anh hẹn chị ra quán cà phê trước nhà ga chính thành phố Bremen. Câu đầu tiên khi gặp anh, chị cáu gắt nói:
Ông lại bán xe rồi hay sao mà đi tàu lên đây?
- Anh cúi đầu, lí nhí trong hổ thẹn: Ừ thì bán rồi, cũng không có nhu cầu lắm!
- Chị sầm mặt xuống: Ông lúc nào cũng vậy, suốt đời không ngóc đầu lên được. Hẹn tôi ra đây có chuyện gì vậy?
Khó khăn lắm anh mới mở lời nhờ. Chị cũng không dễ dàng khi chối: Nhưng gia đình tôi đang yên lành, nếu đưa con bé về, e sẽ chẳng còn bình yên nữa!
- Anh bối rối năn nỉ: Con bé đã đến tuổi dậy thì, anh là đàn ông, không thể gần gũi và dạy dỗ con chu đáo được. Anh chưa bao giờ cầu xin em điều gì, chỉ lần này thôi. Chỉ cần nửa năm hay vài ba tháng gì cũng được. Em là phụ nữ, em gần con, hướng dẫn và khuyên bảo nó một thời gian để con tập quen với cuộc sống một thiếu nữ, sau đó anh lại đón con về.
- Chị thở dài: Ông lúc nào cũng mang xui xẻo cho tôi. Thôi được rồi, ông về đi, để tôi về bàn lại với chồng tôi đã. Có gì tôi sẽ gọi điện báo ông sau.
Anh nhìn chị với ánh mắt biết ơn.
Anh đứng dậy, đầu cúi xuống như có lỗi. Tiễn chị ra xe rồi lầm lũi bước vào nhà ga đáp tàu trở lại Hamburg.
Anh và chị trước kia là vợ chồng. Họ yêu nhau từ hồi học phổ thông. Chị theo học Ðại học Sư phạm rồi về làm giáo viên cấp 3. Anh đi xuất khẩu lao động ở Ðức. Khi đã có giấy tờ cư trú hợp lệ, anh về làm đám cưới, rồi làm thủ tục đón chị sang Ðức. Thấy bạn bè anh ai cũng thành đạt, có nhà hàng, hay cửa tiệm buôn bán, còn anh vẫn đi làm phụ bếp thuê cho người ta. Chị trách anh vô dụng. Anh không nói gì, chỉ hơi buồn vì chị không hiểu: Ðể có đủ tiền bạc và điều kiện lo thủ tục cho chị sang đây, anh đã vất vả tiết kiệm mấy năm trời. Anh không dám mạo hiểm ra làm ăn.
“Ðồ cù lần, đồ đàn ông vô dụng...” -- đó là câu nói cửa miệng chị dành cho anh. Giông tố thực sự bắt đầu nổi lên khi bé Hương ra đời.
Bé sinh thiếu tháng, bị thiểu năng bẩm sinh, phải nuôi lồng kính đến hơn nửa năm. Khi đó: Chị trách anh, đến một đứa con cũng không làm cho ra hồn, hỏi làm được gì chứ.
-- Anh ngậm đắng nuốt cay nhận lỗi về mình và dồn hết tình thương cho đứa con gái xấu số.
Bé Hương được 3 tuổi vẫn chưa biết nói, chị muốn ly dị.
-- Chị nói, ông buông tha cho tôi. Sống với ông, đời tôi coi như tàn. Anh đồng ý vì anh biết chị nói đúng. Anh là người chậm chạp, không có chủ kiến và không có chí tiến thân, sống an phận thủ thường. Nếu cứ ràng buộc sẽ làm khổ chị. Chị cũng rất thương con, nhưng vì bận bịu làm ăn nên nhường quyền nuôi dưỡng con bé cho anh khi làm thủ tục ly hôn.
Ly dị được gần 1 năm, chị tái giá và có thêm một bé trai. Thành phố Bremen nhỏ, người Việt ở đó hầu như đều biết nhau. Chị cảm thấy khó chịu khi thỉnh thoảng bắt gặp cha con anh đi mua sắm trên phố. Chị gặp và nói với anh điều đó. Cha con anh liền chuyển về Hamburg sinh sống.
-- Chị không phải là người vô tâm. Thỉnh thoảng vẫn gửi tiền nuôi dưỡng và gửi quà cho con bé những dịp năm mới hay Noel. Thấm thoát, giờ đây con bé sắp trở thành thiếu nữ.
Con bé gặp vấn đề trong giao tiếp, phải đi học trường khuyết tật. Nhưng bé rất ngoan. Con bị bệnh thiểu năng, trí tuệ hạn chế, phát âm khó khăn. Tuy vậy, nó vẫn biết tự chăm sóc mình trong sinh hoạt cá nhân. Thậm chí, nó còn biết giúp anh một số công việc lặt vặt trong nhà...
-- Chồng chị đồng ý cho đón con bé về sống cùng vài tháng, với điều kiện anh không được ghé thăm. Chị cảm thấy hổ thẹn khi phải tiếp xúc với vẻ mặt đần đần dại dại của anh.
Vợ chồng chị đã mua 1 căn nhà rộng, nên con bé được ở phòng riêng. Chị xin cho con bé theo học tạm thời ở một trường khuyết tật gần nhà. Con bé tự đi đến trường và tự về nhà. Ði học về, nó cứ thui thủi một mình trong phòng. Ðứa em trai cũng như mẹ và bố dượng rất ít khi quan tâm đến nó. Niềm vui duy nhất của nó là chờ điện thoại của bố. Nó phát âm không chuẩn và nói rất khó khăn, nên hầu như nó chỉ nghe bố nói chuyện. Bố dặn dò nó rất nhiều và thỉnh thoảng còn hát cho nó nghe.
Nhà mẹ nó có cây đàn piano rất đẹp, để ở phòng khách, cho em trai nó chơi. Có lần, nó sờ và bấm bấm vài nốt. Mẹ mắng nó không được phá đàn của em. Từ đó, nó không dám đụng đến nữa.
Có hôm anh gọi điện thoại cho con, nó nghèn nghẹn nói lõm bõm: “... đàn... klavia... con muốn...”. Anh thở dài và hát cho con nghe.

Tháng đầu, hầu như ngày nào anh cũng gọi điện thoại cho con. Rồi thưa dần, thưa dần. Cho đến một ngày, anh không gọi cho con nữa. Sau một tuần anh không gọi điện thoại, con bé bỏ ăn và nằm bẹp ở nhà không đi học. Chị không biết gì, cứ mắng nó giở chứng.

Một đêm, chị bỗng bật choàng dậy khi nghe tiếng đàn piano vang lên. Chị chạy ra phòng khách, thấy con bé đang ngồi đánh đàn say sưa. Nó vừa đánh vừa hát thì thầm trong miệng. Chị há hốc mồm, kinh ngạc. Chị không thể tưởng tượng nổi con bé chơi piano điêu luyện như vậy. Chị chợt nhớ ra, đã có lần anh nói với chị, con bé ở trường khuyết tật có học đàn piano, cô giáo khen con bé có năng khiếu. Chị tưởng anh kể chuyện lấy lòng nên chị không quan tâm. Chị đến gần sau lưng nó, lặng lẽ ngắm nhìn nó đánh đàn. Chị cúi xuống và lắng nghe con bé hát thầm thì cái gì... Chị sởn da gà, khi nghe con bé hát rõ ràng từng tiếng một, mà lại hát bằng tiếng Việt hẳn hoi: “... Nhớ những năm xa xưa ngày cha đã già với bao sầu lo... sống với cha êm như làn mây trắng... Nhớ đến năm xưa còn bé, đêm đêm về cha hôn chúng con... với tháng năm nhanh tựa gió... Ôi cha già đi, cha biết không...”.

Chị vòng tay ra trước cổ nó và nhẹ níu, ôm nó vào lòng. Lần đầu tiên, chị ôm nó âu yếm như vậy. Chị thấy tay mình âm ấm. Nó ngừng đàn, đưa tay lên ôm riết tay mẹ vào lồng ngực. Nó khóc. Chị xoay vai nó lại, nhìn vào khuôn mặt đầm đìa nước mắt của nó.
-- Nó chìa cho chị một mẫu giấy gần như nhàu nát. Chị cầm tờ giấy và chăm chú đọc, rồi thở hắt ra, nhìn nó hỏi, "Con biết bố bị ung thư lâu chưa?"
Nó chìa bốn ngón tay ra trước mặt mẹ. Chị hỏi, bốn tháng rồi hả? Nó gật đầu.
Chị nhìn chăm chăm vào tờ giấy, và từ từ ngồi thụp xuống nền nhà. Con bé hốt hoảng đến bên mẹ, ôm mẹ vào lòng, vuốt mặt mẹ, rồi vừa ấp úng nói vừa ra hiệu cho mẹ, đại ý là:

- Bố ở trên Thiên Ðường rồi! Mẹ yên tâm, con đã xin vào nội trú ở trường dưới Hamburg. Ngày mai, con sẽ về dưới đó, con không ở lại đây lâu, làm phiền mẹ và em đâu. Con về ở tạm đây là vì bố muốn thế. Bố muốn mình ra đi được nhẹ nhàng và yên tâm là có mẹ ở bên con ...”

Chị ôm nó vào lòng, vỗ vỗ vào vai nó và nói: "Con gái ngoan của mẹ! Ngày mai nếu mẹ sắp xếp được công việc, mẹ sẽ đưa con về Hamburg..."
-- ST trên Facebook: Anh Q. Tran & Người_Việt_Hải_Ngoại

20/04/2024

Chuyện Nhân Văn…
Lên xe buýt, tôi ngồi ghế trống gần cửa trước, nên nghe được câu chuyện trên đoạn đường dài giữa bác tài chừng năm mươi tuổi và anh lơ xe còn trẻ.
Xe chạy tới trạm Trường đại học Kinh tế. Bác tài nhìn thấy khách vẫy xe mình là một nhóm sinh viên khá đông, ông vội nói với anh lơ:
- Mày nói với mấy đứa đang ngoắt xe là có xe sau sắp lên. Tụi mình chạy luôn, bỏ trạm này. Mình đón hết tụi nhỏ đó thì xe thằng H. bữa nay đói. Tao biết xe nó đang trống lốc à. Nhường cho nó đón nhóm khách đó đi, để nó còn kiếm miếng cơm.
Anh lơ xe có vẻ tần ngần không hiểu. Nhưng bác tài giục, nói liền đi, xe thằng H. sắp đến rồi…
Khi xe chạy đi, bác tài thủng thẳng nói với anh lơ:
- Mầy mới chạy với tao, để từ từ tao chỉ. Mỗi ngày xe mình giữ được số lượng vé đủ rồi là êm. Làm cái nghề xe buýt này lượm bạc cắc sống vậy thôi, mong giàu thì khó được. Tao dặn mầy thêm nữa nè, KHI THẤY ÔNG BÀ GIÀ ĐÓN XE, ĐỪNG CÓ GIỤC. Già cả ai cũng phải chậm thôi, giục lên vội, họ té là mình mang tội; khi nói chuyện với khách, hãy nói từ từ, đừng có gắt … Mình sống bằng tiền mua vé của người ta đó!
Anh lơ có vẻ chưa thông nên hỏi:
- Vậy những hôm chạy chưa đủ vé, có xe nào bỏ trạm nhường khách lại cho chú không?
Bác tài chầm chậm nói:
- Mày cứ đàng hoàng đi rồi trời thương. Đời có trước có sau, chuyện đâu còn có đó, cũng không phải lo đói đâu ... Mầy đi với tao sẽ biết, đừng giành phần hơn với ai, tao ghét.
Tôi thấy vui hơn khi trong xã hội ngày nay vẫn còn nhiều người có lòng tốt , lòng nhân hậu, biết nghĩ đến người khác -- nghĩa cử đẹp mỗi chúng ta ai cũng có thể làm được . Mong rằng, điều tốt đẹp này được lan tỏa đến mọi người ...
✍️ST -- from FB